Dorsz to ryba, którą dobrze znasz. Istnieje jednak jego szczególna odmiana, która wyróżnia się smakiem, strukturą mięsa i niezwykłą historią. To dorsz skrei, zimowy skarb Norwegii. Jeśli jeszcze o nim nie słyszałeś, warto nadrobić zaległości.
Dorsz skrei – co to za ryba i dlaczego nazywają ją „złotem Lofotów”?
Skrei to dziko żyjący dorsz atlantycki, który dorasta w zimnych, bogatych w pożywienie wodach Morza Barentsa, na dalekiej północy Europy. Kiedy osiąga dojrzałość, wyrusza w niezwykłą podróż. Każdej zimy pokonuje setki kilometrów, niekiedy nawet około tysiąca, aby dotrzeć do wybrzeży Norwegii, przede wszystkim w okolice archipelagu Lofotów i Vesterålen. Tam odbywa tarło.
Sama nazwa „skrei” pochodzi od staronordyckiego określenia oznaczającego wędrowca. I trudno o trafniejsze miano dla ryby, która regularnie przemierza tak ogromne odległości.
Ta długa wędrówka ma ogromne znaczenie dla jakości mięsa. Skrei jest wyjątkowo umięśniony, a jego mięso zwarte, jędrne i sprężyste. Dorosłe osobniki mogą osiągać ponad metr długości i ważyć kilka, a nawet kilkanaście kilogramów.
Dlaczego jednak Norwegowie mówią o nim „złoto Lofotów”? Nie chodzi wyłącznie o wysoką jakość i cenę. Przez stulecia zimowe połowy dorsza stanowiły podstawę utrzymania mieszkańców archipelagu. Ryby sprzedawano świeże, ale przede wszystkim suszono na drewnianych konstrukcjach wystawionych na działanie zimnego powietrza. Tak powstawał słynny norweski sztokfisz, który już w średniowieczu trafiał na europejskie stoły i przynosił miejscowym rybakom ogromne dochody. Handel suszonym dorszem był jednym z filarów gospodarki północnej Norwegii. Skrei dosłownie zapewniał ludziom chleb, dlatego określenie „złoto Lofotów” jest w pełni zrozumiałe.
Tradycja przetrwała zresztą do dziś. Sezon połowowy skrei jest ważnym wydarzeniem, któremu towarzyszą lokalne festiwale i zawody wędkarskie.
Jak smakuje dorsz skrei i kiedy można go kupić?
Jego największym atutem jest konsystencja. Śnieżnobiałe mięso po obróbce cieplnej rozdziela się na duże, lśniące płatki, ale jednocześnie pozostaje sprężyste i soczyste.
Smak jest delikatny, lekko słodkawy, z subtelną morską nutą. Niektórzy porównują go do owoców morza. Skrei nie ma intensywnego, charakterystycznie rybiego aromatu, dlatego może przypaść do gustu nawet osobom, które zwykle omijają ryby szerokim łukiem.
Za najszlachetniejszą część uchodzi gruba polędwica, czyli fragment mięsa wycięty z grzbietu. Jest niemal pozbawiona drobnych ości, a po przygotowaniu wygląda wyjątkowo apetycznie. Równie dobrze sprawdzają się filety ze skórą, którą można usmażyć na chrupko.
Świeży dorsz skrei jest dostępny sezonowo, zwykle od stycznia do kwietnia. To właśnie wtedy dorosłe ryby przypływają na tarło w okolice norweskiego wybrzeża. Poza tym okresem możesz kupić zwykłego dorsza atlantyckiego, ale nie świeżego skreia oznaczonego sezonowym znakiem jakości.
Warto też wiedzieć, że oznaczenie SKREI® nie jest przyznawane przypadkowo. To zastrzeżony znak jakości Norweskiej Rady ds. Ryb i Owoców Morza. Otrzymują go wyłącznie ryby spełniające określone wymagania dotyczące między innymi pochodzenia, sezonu połowu, świeżości i sposobu przechowywania.
W Polsce skreia szukaj zimą w dobrze zaopatrzonych sklepach rybnych i u sprzedawców specjalizujących się w świeżych rybach morskich. Przy zakupie zwróć uwagę na jasne, sprężyste mięso, delikatny zapach i odpowiednie schłodzenie. Jeśli wybierasz filet, sprawdź również datę pakowania.
Jak przyrządzić dorsza skrei?
W przypadku tej ryby obowiązuje zasada: im mniej kombinowania, tym lepiej. Skrei ma tak przyjemny, naturalny smak, że ciężka panierka, duża ilość czosnku czy mocno przyprawiony sos mogą go jedynie przytłoczyć.
Najprościej usmażyć filet na maśle klarowanym, doprawiając go solą i świeżo mielonym pieprzem. Jeśli kawałek ma skórę, zacznij smażenie właśnie od tej strony. Dzięki temu skórka stanie się chrupiąca, a mięso zachowa soczystość.
Świetnym pomysłem jest również pieczenie ze świeżymi ziołami. Wystarczy skropić rybę oliwą, dodać kilka gałązek tymianku i plaster cytryny, a następnie wstawić do piekarnika nagrzanego do 180 stopni C. Porcja o grubości ok. 3 cm powinna być gotowa po mniej więcej 12-15 minutach. Czas zależy jednak od wielkości kawałka. Mięso powinno stać się nieprzezroczyste i łatwo rozdzielać się na płatki. Dla pewności możesz sprawdzić termometrem, czy w środku osiągnęło 63 stopnie C.
Z czym podać skreia? Zamiast wymyślnych dodatków wybierz proste produkty. Doskonale pasują do niego kremowe puree ziemniaczane, ziemniaki z koperkiem, duszony por, pieczony kalafior albo lekko podsmażona brukselka.


Obserwuj nas na Google














