Od zawsze uwielbiałam wpadać do wujka w niedzielę. Wiedziałam, że najprawdopodobniej załapię się na jego mistrzowski rosół. Zawsze prosiłam o dokładkę, ale nigdy, odkąd sama gotuję, nie udało mi się wyciągnąć z niego przepisu. Tajemnicę odkryłam dopiero niedawno, gdy wreszcie się ugiął i dał mi zajrzeć do swojego starego zeszytu z kulinarnymi zapiskami. Chyba w każdej rodzinie, której członkowie kochają gotować, istnieje taki właśnie, mniej lub bardziej tajny przepiśnik. Przy rosole znalazłam krótką adnotację, która wszystko wyjaśniła.

Mój wujek dodaje to do rosołu. Okazuje się, że trik ma ponad 300 lat

Sekretem wujka na najlepszy rosół pod słońcem jest świeży rozmaryn. Jedna gałązka wystarczy, by zwykły rosół nabrał głębi i delikatnie leśnego aromatu, przypominającego zapach sosnowego lasu. Ziele świetnie podkreśla smak mięsa i przełamuje słodycz warzyw.

Co ciekawe, nie jest to współczesny kulinarny wynalazek. O rozmarynie w rosole pisał już Stanisław Czerniecki, kuchmistrz na dworze Lubomirskich i autor wydanej w 1682 roku książki „Compendium ferculorum”. To pierwsza zachowana polska książka kucharska, dlatego Czernieckiego uznaje się za jeden z największych autorytetów dawnej polskiej kuchni.

W przepisie na „Rosół polski” kuchmistrz doradzał:

Limonia też y Rozmáryn żadnego nie oſzpeći roſołu.

Limonia w tym cytacie oznacza po prostu cytrynę - nie limonkę. Kuchmistrz Czerniecki wymieniał w swoim przepisie na rosół również wołowinę i cielęcinę - jako mięsa szczególnie nadające się na rosół z rozmarynem. Właśnie do takich wywarów szczególnie warto wypróbować jego gałązkę. Jego żywiczny zapach pięknie uzupełni intensywny smak wołowego rosołu. 

Kiedy wrzucić rozmaryn do rosołu? Jeden moment robi różnicę

Choć rozmaryn dobrze znosi długie gotowanie, mój wujek dodaje go pod koniec, na około 10-20 minut przed zdjęciem zupy z ognia. Dzięki temu zdąży oddać swój aromat, ale nie zdominuje smaku mięsa i włoszczyzny. Co ciekawe, tak samo z rozmarynem robi też Jamie Oliver w swoim przepisie - ale na rosół drobiowy.

Wujek zawsze wybiera do rosołu świeży rozmaryn. Ma bogatszy, głębszy smak i wyrazisty, a jednocześnie mniej ostry aromat niż suszony. Nie obrywa igiełek ani nie sieka zioła. Po prostu wkłada do garnka całą, opłukaną gałązkę, a przed podaniem wyjmuje ją z wywaru.

O mój rozmarynie, rozwijaj się - byle nie za mocno

Rozmaryn ma intensywny charakter, dlatego nie warto wkładać go do garnka bez umiaru. Na około 3 litry rosołu zacznij od jednej niewielkiej gałązki. Większa ilość, zwłaszcza gotowana zbyt długo, może nadać zupie gorzkawy, a nawet nieprzyjemnie mydlany posmak. Jeśli przygotowujesz rosół na wołowinie lub cielęcinie, nie rezygnuj z tradycyjnej włoszczyzny, cebuli i pieprzu. Rozmaryn powinien jedynie dopełniać ich smak, a nie go zastępować czy dominować.