W chłodnie dni chętniej sięgamy po imbir, cynamon, goździki i kardamon. Ich zapach kojarzy się z domowym ciepłem, aromatycznymi wypiekami i długo gotowanymi potrawami. Jednak w świecie przypraw kryje się znacznie więcej ciekawych smaków. Niektóre z nich potrafią zaskoczyć nawet osoby, które lubią kulinarne eksperymenty. Jednym z takich znalezisk było dla mnie egzotyczne kłącze, które wygląda niepozornie, ale kryje w sobie niezwykle bogaty bukiet aromatów. Szczególnie dobrze odnajduje się w wyrazistych, zimowych kompozycjach.

Zedoaria, czyli biała kurkuma. Co to za przyprawa?

Zedoaria, znana również jako biała kurkuma lub ostryż cytwarowy (Curcuma zedoaria), to roślina należąca do rodziny imbirowatych. Pochodzi z tropikalnych rejonów Azji, a jej kłącze od dawna wykorzystuje się jako aromatyczny dodatek do potraw. Choć jest blisko spokrewniona ze zwykłą kurkumą i imbirem, ma własny, bardzo charakterystyczny smak.

Jej nazwa może być myląca. Nie zawsze jest ona bowiem śnieżnobiała. Po przekrojeniu kłącze może mieć barwę kremową, jasnożółtą, a nawet szarawą. Z zewnątrz przypomina nieco imbir, dlatego obie rośliny łatwo pomylić.

W kuchni wykorzystuje się zarówno świeże kłącza, jak i suszone kawałki albo zmielony proszek. Zedoaria jest szczególnie interesująca ze względu na swój zapach, w którym można doszukać się nut owocowych, korzennych i lekko kamforowych.

W przeciwieństwie do popularnej kurkumy nie służy przede wszystkim do nadawania potrawom intensywnego, żółtego koloru. Jej największym atutem jest aromat, który potrafi zmienić charakter całego dania nawet przy niewielkim dodatku przyprawy.

Smakuje jak imbir, pachnie jak mango. Fenomen zedoarii

Największa niespodzianka czeka po powąchaniu i spróbowaniu zedoarii. Przyprawa łączy bowiem dwa pozornie odległe światy. Z jednej strony ma wyrazisty, korzenny charakter przypominający imbir, z drugiej wyczuwalne są w niej egzotyczne nuty kojarzące się z niedojrzałym mango.

W zapachu można również odnaleźć delikatne akcenty cytrusowe, ziemiste i kamforowe. Te ostatnie nadają przyprawie charakterystyczną świeżość, odmienną od słodkiego aromatu cynamonu czy goździków.

Smak zedoarii jest ostry, lekko piekący i goryczkowy. Nie każdemu przypadnie do gustu w zdecydowanej ilości, ale odpowiednio dozowany wnosi do potraw ciekawą głębię.

To właśnie połączenie korzennego ciepła i owocowej świeżości sprawia, że zedoaria działa jak przyprawa 2 w 1. Może jednocześnie podkreślić wyrazistość dania i przełamać jego ciężki, tłusty charakter.

Warto pamiętać, że suszona zedoaria zwykle ma bardziej skoncentrowany, ziemisty aromat, natomiast świeże kłącze pozwala lepiej poznać swoje owocowe oblicze. Dużo zależy też od pochodzenia i sposobu przechowywania przyprawy.

Do czego dodawać białą kurkumę? Zimą ma wiele zastosowań

Zedoaria dobrze pasuje do kuchni, w której królują intensywne aromaty. W tradycjach kulinarnych Azji wykorzystuje się ją między innymi w mieszankach przyprawowych, potrawach typu curry i piklach. Jej wyrazisty smak można jednak z powodzeniem wykorzystać również w daniach bliższych polskiej kuchni.

Ciekawym pomysłem jest dodanie odrobiny sproszkowanej zedoarii do duszonej wołowiny, jagnięciny lub aromatycznego sosu mięsnego. Korzenny aromat dobrze współgra z cebulą, czosnkiem, pieprzem i kolendrą.

Przyprawa może też urozmaicić krem z dyni, marchewki albo batatów. Słodycz warzyw stanowi przyjemny kontrast dla jej lekko gorzkiego posmaku. Wystarczy szczypta, by zupa nabrała bardziej orientalnego charakteru.

Warto również wypróbować ją w marynatach do pieczonych warzyw i mięs. Dobrze komponuje się z imbirem, kardamonem, kuminem i niewielką ilością cynamonu.