Wybór sosu sojowego często sprowadza się do ceny albo przyzwyczajenia do konkretnej marki. Warto jednak poświęcić mu chwilę więcej uwagi - to jedna z najlepszych przypraw, jakie znam. Używam go od lat - zamiast maggi, które często ma przekombinowany skład zupełnie inny niż kiedyś. Sos sojowy dobrej jakości ma głęboki smak i aromat, dzięki czemu często wystarczy niewielka ilość. Dosłownie kapka, żeby danie nabrało charakteru. Ja uwielbiam używać go szczególnie do dań z grzybami - i leśnymi, i pieczarkami.

Jak rozróżnić dobry sos sojowy od przeciętnego czy wręcz kiepskiego, zanim trafi do koszyka? Ostatnio sama się tego dowiedziałam i przekazuję dalej.

Zrób butelce prosty sprawdzian. Dobry sos sojowy od razu się zdradzi

Weź zamkniętą butelkę i delikatnie nią potrząśnij. Następnie przyjrzyj się powierzchni sosu. Jeśli pojawią się na niej liczne drobne pęcherzyki oraz lekka pianka, która utrzyma się przez chwilę, oznacza to, że masz do czynienia z sosem sojowym dobrej jakości - naturalnie uwarzonym i o bardziej złożonym charakterze (choć skład pozostaje często bardzo prosty).

Z ciekawości zrobiłam test sosu sojowego, który kupiłam jeszcze zanim dowiedziałam się o takiej możliwości sprawdzenia jego jakości. Wg niego wyszedł średniak - bąbelki są średniej wielkości, ale pianka gęsta i utrzymuje się na powierzchni sosu kilka minut:

Redakcja MojeGotowanie.pl Zdjęcie własne

Jeżeli bąbelki są duże i znikają niemal natychmiast, może to wskazywać na produkt robiony „po łebkach”, na skróty - by zaoszczędzić na kosztach produkcji. Nie traktuj jednak tego testu jako nieomylnej zasady. Na zachowanie bąbelków wpływa również m.in. gęstość sosu. Dlatego po potrząśnięciu butelką zawsze przejdź do drugiego kroku i przeczytaj etykietę ze składem. On powie ci jeszcze więcej. 

Im krótsza etykieta, tym lepiej? Tak wygląda skład dobrego sosu sojowego

Klasyczny, naturalnie warzony sos sojowy nie potrzebuje długiej listy składników. W jego podstawowym składzie szukaj soi, pszenicy, wody i soli.  To obowiązkowa, klasyczna  „czwórka” - i nie trzeba już nic więcej. W zależności od rodzaju i producenta receptura może się nieco różnić, ale długa lista barwników, aromatów czy innych dodatków powinna skłonić cię do odłożenia sosu na półkę.

Zwróć uwagę również na informację „naturalnie warzony” lub podobne określenie dotyczące tradycyjnej fermentacji. Sam kolor nie jest dobrym wyznacznikiem jakości. Bardzo ciemny sos wcale nie musi być bardziej intensywny czy lepszy od jaśniejszego.

Jak smakuje dobry sos sojowy?

Taki sos nie powinien wykrzywiać od soli - jest słony, ale da się wypić łyżeczkę takiego sosu bez uczucia dyskomfortu. Powinien mieć złożony, lekko słodkawy i grzybowy aromat i smak. Nie powinien pachnieć zbyt mocno - nie powinien po powąchaniu „kręcić” w nosie. Jeśli tak się dzieje, prawdopodobnie został podrasowany dodatkami lub gorszej jakości. Nie powinna też być w nim wyczuwalna żadna goryczka. 

Jaki sos sojowy wybrać: jasny czy ciemny? Różnica nie kończy się na kolorze

Jasny sos sojowy jest zwykle rzadszy i wyraźnie słony. To uniwersalny wybór do smażenia, marynat, dipów czy doprawiania potraw. Ciemny sos sojowy ma natomiast głębszy kolor, gęstszą konsystencję, bardziej intensywny, złożony smak i zazwyczaj lekko słodką nutę. Swój kolor zawdzięcza przeważnie dłuższej fermentacji i ewentualnie dodatkowi karmelu w skladzie. Ciemny sos sojowy świetnie sprawdza się wtedy, gdy zależy ci nie tylko na doprawieniu dania, ale również na nadaniu mu intensywnego koloru. Zwykle w daniach trzeba go dodać mniej niż jasnego. Istnieje też sos sojowy tamari, który jest bezglutenowy - nie zawiera pszenicy. Jest on zwykle gęstszy i bardziej intensywny w smaku niż zwykły.

Sos sojowy też może się zepsuć. To powinno wzbudzić twoją czujność

Po otwarciu sprawdzaj przede wszystkim zapach, wygląd i smak sosu. Jeśli pojawi się nietypowy, odpychający aromat, pleśń albo wyraźna zmiana konsystencji, lepiej go wyrzuć. Nie myl jednak naturalnego osadu z oznaką zepsucia - w niektórych produktach niewielki osad może się pojawić.

Po każdym użyciu dokładnie zakręcaj butelkę. Jeśli sięgasz po sos sporadycznie, przechowuj go po otwarciu w lodówce. W ten sposób dłużej zachowa swój charakterystyczny aromat i smak. Jeśli używasz go bardzo często, kieruj się przede wszystkim zaleceniami producenta umieszczonymi na etykiecie. To właśnie tam znajdziesz właściwe warunki przechowywania konkretnego produktu.