W polskich kuchniach coraz częściej pojawiają się inspiracje z różnych stron świata. Nie zawsze jednak wiadomo, jak korzystać z mniej znanych przypraw. A szkoda, bo niektóre z nich mogą zastąpić kilka innych produktów jednocześnie. Tak właśnie jest w tym przypadku - jeden miks, a tyle możliwości. Najlepsza jest w wersji domowej, ale da się też kupić gotowe mieszanki z mniejszą ilością soli lub całkowicie bez niej. Przy tej przyprawie często się to zdarza. Z łatwością też zrobisz ją w domu.
Co to jest przyprawa pięć smaków?
Przyprawa pięć smaków to klasyczna mieszanka wywodząca się z kuchni chińskiej. Jej nazwa nie jest przypadkowa - odnosi się do pięciu podstawowych smaków: słodkiego, kwaśnego, gorzkiego, słonego i ostrego. W założeniu mają się one wzajemnie uzupełniać i tworzyć harmonijną całość.
W skład tej przyprawy najczęściej wchodzą:
- anyż gwiazdkowy
- goździki
- cynamon
- pieprz
- nasiona kopru włoskiego
To właśnie połączenie tych składników daje charakterystyczny, lekko korzenny, ciepły aromat z nutą słodyczy i delikatnej pikantności. Dobra mieszanka 5 smaków nie potrzebuje dodatku soli ani wzmacniaczy smaku, bo sama w sobie jest bogata i głęboka.
Czego można spodziewać się po tej mieszance?
Ta mieszanka to nie tylko smak, ale też wartościowe składniki. Każdy z jej elementów wnosi coś korzystnego. Goździki i cynamon działają rozgrzewająco, a anyż, pieprz i kolendra sprawiają, że dania (szczególnie tłuste - mięsne) tracą swój „ciężar”. Dodatkowo to przyprawa bardzo aromatyczna (szczególnie w wersji domowej), więc nie musisz używać jej dużo.
Jak i do czego stosować przyprawę 5 smaków?
W kuchni azjatyckiej przyprawa pięć smaków jest prawdziwą podstawą. Używa się jej do marynat do mięsa, szczególnie wieprzowiny, kaczki czy kurczaka oraz do tofu. Świetnie pasuje też do dań typu stir-fry, sosów oraz zup o orientalnym charakterze.
Bez problemu wykorzystasz ją także w polskiej kuchni. Doskonale podkręci smak schabu, pieczonego kurczaka czy nawet karkówki. Wystarczy natrzeć mięso odrobiną przyprawy, dodać czosnek i odrobinę oleju - efekt będzie zupełnie inny niż przy klasycznych przyprawach i innych gotowych mieszankach.
Warto też sięgnąć po nią przy daniach bezmięsnych. Pieczone warzywa zyskują dzięki niej zupełnie nowy, lekko orientalny charakter. Możesz dorzucić ją także do zup, sosów albo do szybkich dań z makaronem ryżowym smażonym na patelni.
Co ciekawe, ta mieszanka sprawdza się również w słodkich wypiekach i napojach. Odrobina przyprawy wzbogaci smak rozgrzewającej herbaty (szczególnie z mlekiem), piernika czy ciasta marchewkowego. Pasuje też do ciastek z dodatkiem orzechów, nadając im głębi i korzennego aromatu.
Jak zrobić przyprawę pięć smaków w domu i dlaczego warto?
Przygotowując ją w domu, masz pełną kontrolę nad składem. Nie przepłacasz za sól, która często stanowi dużą część gotowych mieszanek. Możesz też dostosować proporcje do własnych upodobań - na przykład dodać więcej cynamonu lub pieprzu, jeśli lubisz bardziej wyraziste smaki. Domowa wersja robiona na świeżo i przechowywana w szczelnym słoiczku jest też świeższa i bardziej aromatyczna. Wystarczy raz spróbować, by zobaczyć różnicę.
Przyprawy prażymy na suchej patelni, by wydobyć z nich jak najwięcej aromatu i smaku - na ciepło jest go najwięcej. Nie trzeba dosypywać soli. Składniki na przyprawę 5 smaków najprawdopodobniej już masz w swojej kolekcji, ale w osobnych torebkach i słoiczkach.
Getty/iStock Andrii Pohranychnyi
Domowa przyprawa pięć smaków - przepis
Składniki:
- 1 gwiazdka anyżu
- 1 łyżeczka goździków
- 1 kawałek kory cynamonu cejlońskiego
- 1 łyżeczka pieprzu (może być czarny lub biały)
- 1 łyżeczka nasion kolendry lub kopru włoskiego
Sposób przygotowania:
- Rozgrzej suchą patelnię z grubym dnem na średnim ogniu.
- Wsyp przyprawy i podpraż je przez kilka minut, aż zaczną intensywnie pachnieć. Uważaj, żeby ich nie przypalić.
- Gdy lekko ostygną, przełóż je do moździerza lub młynka do kawy.
- Zmiel całość na drobny proszek.
- Gotową mieszankę przechowuj w szczelnym, suchym słoiku.
Przyprawa pięć smaków to prosty sposób, by urozmaicić codzienne gotowanie bez sięgania po gotowe, często zbyt słone mieszanki. Nadaje potrawom niespotykanej głębi, oryginalnego smaku i aromatu. Świetnie sprawdzi się nie tylko w daniach azjatyckich, ale i w tradycyjnych polskich przepisach. Warto przygotować ją samodzielnie i mieć zawsze pod ręką coś, co w kilka chwil podkręci smak zwykłego kurczaka, kaczki czy schabu.
