Niektóre przyprawy są tak popularne, że sięgasz po nie niemal automatycznie, nawet nie zastanawiając się nad ich pochodzeniem. Tymczasem ten sam produkt może smakować zupełnie inaczej w zależności od odmiany, miejsca uprawy i sposobu przetwarzania. Świetnym przykładem jest słowacka paprika Žitava. 

Paprika Žitava – co to za przyprawa i dlaczego Słowacy są z niej tak dumni?

Paprika Žitava, nazywana również Žitavská paprika, to tradycyjna słowacka słodka papryka w proszku. Jej nazwa pochodzi od doliny rzeki Žitava, gdzie rozwinęła się uprawa papryki przeznaczonej do produkcji tej przyprawy. Z czasem plantacje pojawiły się również w innych częściach Niziny Naddunajskiej, której warunki klimatyczne i glebowe sprzyjają uprawie papryki.

To jednak nie tylko kolejny regionalny przysmak. W 2014 roku paprika Žitava została pierwszym słowackim produktem spożywczym, który otrzymał unijne oznaczenie Chronionej Nazwy Pochodzenia (ChNP). Oznacza to, że jej nazwa jest prawnie chroniona, a produkcja musi odbywać się na określonym terenie i zgodnie ze szczegółowymi wymaganiami.

Co sprawia, że ta papryka jest tak wyjątkowa? Przede wszystkim sposób jej wytwarzania. Do produkcji wykorzystuje się dojrzałe, nieuszkodzone owoce odpowiednich odmian papryki. Po zbiorach poddaje się je specjalnej obróbce, suszeniu, a następnie mieleniu.

Szczególnie ważny jest ostatni etap. Podczas mielenia na specjalnych kamieniach pod wpływem nacisku i wzrostu temperatury z nasion uwalnia się naturalny tłuszcz. To właśnie on pomaga nadać przyprawie charakterystyczną, intensywną pomarańczowoczerwoną barwę.

Fot. Getty/iStock, GomezDavid

Czym słowacka papryka różni się od zwykłej słodkiej papryki?

Paprika Žitava wyróżnia się wyraźnie słodkim smakiem, pozbawionym goryczki i ostrości. Można w niej wyczuć nuty świeżej, dojrzałej czerwonej papryki, przypominające nieco słodką kapię (to również odmiana papryki). Jej aromat jest przyjemnie warzywny, a smak pełniejszy niż w przypadku wielu zwykłych papryk dostępnych w sklepach. Dzięki temu możesz wykorzystać ją również do delikatniejszych potraw, w których nie chcesz zagłuszać smaku mięsa czy warzyw.

Jak kupować i przechowywać tę przyprawę?

Przy zakupie zwróć uwagę na nazwę umieszczoną na opakowaniu. Jeśli zależy ci na oryginalnym produkcie, szukaj oznaczenia „Paprika Žitava” lub „Žitavská paprika” oraz unijnego symbolu Chronionej Nazwy Pochodzenia.

Po otwarciu przechowuj przyprawę w szczelnym pojemniku, z dala od światła, wilgoci i źródeł ciepła. Dzięki temu na dłużej zachowa swój aromat i piękny kolor.

Do czego dodawać tę paprykę? W jesiennych daniach sprawdzi się znakomicie

Najlepiej wykorzystasz tę przyprawę w daniach, które potrzebują głębokiego, paprykowego smaku. Doskonale pasuje do potraw mięsnych, szczególnie tych długo duszonych, w których aromaty mają czas się połączyć.

Zacznij od klasycznego gulaszu wołowego lub wieprzowego. Podsmaż cebulę na tłuszczu, dodaj pokrojone mięso, a następnie słowacką paprykę. Uważaj jednak, żeby nie smażyć jej zbyt długo na mocno rozgrzanym tłuszczu. Mielona papryka łatwo się przypala i nawet odmiana naturalnie pozbawiona goryczy może wtedy nabrać nieprzyjemnego smaku. Najlepiej na chwilę zmniejszyć ogień, wsypać przyprawę, wymieszać i niemal od razu dolać trochę wody lub bulionu.

Paprika Žitava znakomicie pasuje także do domowych marynat. Wystarczy połączyć ją z olejem, przeciśniętym czosnkiem, majerankiem, solą i odrobiną pieprzu. Taką mieszanką możesz natrzeć karkówkę, żeberka, udka kurczaka albo mięso przygotowane do pieczenia.

Nie ograniczaj się jednak wyłącznie do mięs. Spróbuj dodać pół łyżeczki tej papryki do:

  • sosu pomidorowego do gołąbków lub pulpetów
  • duszonej kapusty z kiełbasą
  • fasolki po bretońsku
  • leczo z cukinią, cebulą i pomidorami
  • pieczonych ziemniaków z czosnkiem i majerankiem

Ciekawym pomysłem jest też wykorzystanie jej do przygotowania domowego masła paprykowego. Wymieszaj miękkie masło ze szczyptą soli, odrobiną czosnku i słowacką papryką. Tak przygotowany dodatek świetnie smakuje na ciepłych grzankach, pieczonych ziemniakach lub z kawałkiem świeżego chleba.