Gdyby zapytać Polaków, jakie warzywo jest podstawą polskiej kuchni, czosnek na pewno byłby w czołówce. Niewiele kuchennych zapachów rozbudza apetyt tak jak on - podsmażony na maśle, oleju czy oliwie. Ślinka cieknie, gdy przechodzi się obok restauracji, w której akurat się smaży. Nie mówiąc już o pieczonym czosnku, który robi się wspaniale kremowy i ma znacznie głębszy smak. W Biedronkach i Lidlach polski czosnek jest oznaczony na pudełku, ale leży luzem. Klienci wybierają, przebierają i odkładają niechciane główki czosnku, gdzie popadnie. Podczas zakupów w dużych marketach łatwo więc o pomyłkę. Kucharz radzi, jak w stosiku pozornie takich samych główek odnaleźć najlepszy, polski czosnek. 

Jak rozpoznać polski czosnek?

Pan Remek skupia się na najlepszej odmianie, na jaką można trafić - na czosnku odmiany harnaś. Harnaś ma przeważnie 10-13 ząbków w główce. Główka ma kolor delikatnego fioletu z domieszką różu i szarości. Dodatkowo trzeba dodać, że czosnek harnaś jest dość spory - waży między 60-80 g. Główki mają średnicę ok. 5-7 cm, a między ząbkami znajduje się twardy pęd. 

Dla rozpoznania pochodzenia czosnku najważniejszy jest jednak dla Pana Remka korzonek. Zobaczysz go po odwróceniu główki do góry nogami. Powinien być on dość mały w porównaniu z wyrośniętą przeważnie główką. Jeśli korzonek zajmuje większość średnicy czosnku (jest bardzo szeroki), to czosnek, który chcesz kupić na pewno nie jest polskiego pochodzenia, tylko importowany. 

Jaki jest czosnek z importu?

Pan Remek w swoim krótkim filmie nie zdążył opisać szerzej różnic między polskim a importowanym czosnkiem - jego wskazówki warto uzupełnić o inne cenne info. Najczęściej w sklepach oprócz czosnku polskiego można trafić na hiszpański, egipski i chiński. Czosnek chiński często ma znacznie łagodniejszy smak i białe, często specjalnie wybielane główki (choć to zależy od konkretnego gatunku). Jedna różnica jest jednak kluczowa. Czosnek chiński zostawiony luzem może zacząć pleśnieć, podczas gdy polski zacznie puszczać kiełki. Po tym je rozróżnisz. Czosnek może zacząć gnić już w sklepie (często można to zaobserwować w większych marketach).

Getty/iStock Photosiber

Czosnek hiszpański jest podobny do polskiego - może być biały, fioletowawy lub różowo-szarawy. Ma jednak z reguły większe główki niż polski czosnek. Ma też bardzo zwarte, jakby przyklejone do siebie duże ząbki. Odmiany fioletowe są znacznie bogatsze w smaku i ciekawsze, zbliżone w smaku do naszych. Najbardziej ceniony hiszpański czosnek na świecie pochodzi z równin La Manchy. 

Czosnek egipski dostępny w naszych sklepach charakteryzuje się przeważnie jasną, kruchą, suchą łuską, ma duże główki o regularnym kształcie i bardzo łatwo się obiera. Ma kulistą lub łezkowatą, jakby wklęśniętą główkę, która na świeżo może być zielona, a po wysuszeniu brązowieje. Łuski ząbków mogą być białe, kremowe lub brązowe i ściśle przylegają do ząbków. Czosnek egipski może mieć w jednej główce do nawet 25 ząbków. Na zewnątrz są przeważnie największe, a w środku najmniejsze. Na surowo jest chrupiący i ma ostry smak, a po zmiażdżeniu silny aromat. Smak i zapach łagodnieją podczas gotowania.

Jakie inne odmiany zimowego czosnku są najlepsze?

Jeśli nie możesz znaleźć polecanego przez kucharza czosnku harnaś, kupuj śmiało inne odmiany polskiego czosnku. Wybór jest spory. W czosnek warto zaopatrywać się w mniejszych warzywniakach. Sprawdź późne i zimowe odmiany:

  • ornak - ma bardzo duże główki (nawet do 100 g), duże ząbki i białą łuskę z fioletowymi żyłkami oraz łagodniejszy smak, dobrze się przechowuje
  • arkus - ma duże białofioletowe główki i średnio intensywny smak
  • mega - średnie białofioletowe główki, do 4-5 ząbków każda, wysoka zawartość substancji czynnych, w tym allicyny (intensywny smak i aromat)
  • huzar - bardzo duże główki i mocny smak
  • orlik - główki kuliste, fioletowe lub jasnobrązowe, zawiera dużo allicyny (odpowiedzialnej za mocny smak i zapach)