Gdy po raz pierwszy zobaczyłam tę przyprawę na gruzińskim bazarze, byłem zaskoczony jej intensywną, ciepłą barwą. Szafran imeretyński, znany też jako szafran kaukaski, to nic innego jak wysuszone i drobno zmielone płatki aksamitki. 

Szafran nie z krokusów, ale ze zwykłych kwiatków

Te popularne kwiaty, które w Polsce zdobią niemal każdy wiejski ogródek i miejski balkon, kryją w sobie niesamowitą moc. Gotowa przyprawa ma postać suszonych płatków lub drobnego proszku o barwie od intensywnie żółtej, przez pomarańczową, aż po delikatny brąz. 

Choć z wyglądu i koloru może przypominać klasyczny, niezwykle drogi szafran pozyskiwany z krokusów, to różni się od niego nieco strukturą i przede wszystkim dostępnością. Może być też świetnym, naturalnym zamiennikiem kurkumy, jeśli szukamy sposobu na nadanie potrawom pięknego, słonecznego odcienia. 

Zapach zmielonych płatków jest bardzo charakterystyczny. Ziołowy, z wyraźną, lekko owocową nutą, która od razu przywodzi na myśl ciepłe, letnie popołudnie.

Gdzie kupić szafran imeretyński?

Często spotykam się z pytaniem, gdzie można zdobyć ten niezwykły dodatek. Choć szafran imeretyński nie jest jeszcze stałym elementem oferty w typowych polskich supermarketach, jego zakup wcale nie jest trudny. Najłatwiej znaleźć go w sklepach internetowych specjalizujących się w przyprawach z całego świata oraz w stacjonarnych sklepikach z żywnością gruzińską i kaukaską, które coraz częściej pojawiają się w większych miastach. 

Warto też odwiedzać lokalne targowiska i bazary, gdzie sprzedawcy ziół miewają w swojej ofercie nietuzinkowe mieszanki. Najlepsze jest jednak to, że tę przyprawę możemy mieć całkowicie za darmo. Jeśli tylko mamy własny ogródek, działkę lub choćby skrzynki na balkonie, polecam zasiać aksamitki samodzielnie. Potem wystarczy jedynie zebrać w pełni rozwinięte kwiaty, dokładnie je wysuszyć w zacienionym i przewiewnym miejscu, a następnie oddzielić płatki od kielichów i zmielić w młynku do kawy. 

Ciekawostki o kaukaskim szafranie

Historia i zastosowanie tej przyprawy kryją w sobie wiele fascynujących faktów, o których rzadko się mówi. Pewną ciekawostką jest samo pochodzenie nazwy. Szafran imeretyński wywodzi się z Imeretii, malowniczego regionu w zachodniej Gruzji, gdzie roślina ta od wieków stanowi absolutny fundament lokalnej kuchni. To właśnie tam odkryto, że płatki aksamitki najlepiej komponują się z mielonymi orzechami włoskimi. 

Druga ciekawostka dotyczy jej roli w barwieniu. Dawniej intensywny pigment pozyskiwany z tych kwiatów służył nie tylko do nadawania koloru potrawom, ale był również używany do naturalnego farbowania tkanin oraz domowych serów.
 
Trzecim zaskakującym faktem jest podwójna natura tej rośliny w ogrodzie. Większość ogrodników sadzi aksamitki, ponieważ ich specyficzny zapach skutecznie odstrasza szkodniki glebowe i owady. Zupełnie nie zdają sobie sprawy, że roślina, która służy im za naturalną barierę ochronną, to w rzeczywistości kulinarny skarb, który w innych częściach świata jest zbierany z najwyższą starannością i ceniony na równi z najszlachetniejszymi przyprawami.

Jak stosować aksamitkę w kuchni?

W mojej kuchni szafran imeretyński zajmuje honorowe miejsce, ponieważ jego zastosowanie jest niezwykle wszechstronne. Musimy jednak pamiętać o jednej ważnej zasadzie. Ta przyprawa najlepiej uwalnia swój pełny aromat i głęboki kolor pod wpływem ciepła. Warto więc dodawać ją do potraw w trakcie gotowania lub pieczenia, a nie tylko na samym końcu jako posypkę. Doskonale łączy się z czosnkiem, kolendrą, bazylią oraz inną gruzińską przyprawą chmeli-suneli, tworząc kompozycje o niepowtarzalnym charakterze