Nie wszystkie jadalne owoce znajdziesz na targowisku czy w pobliskim sklepie. Niektóre wciąż pozostają mało znane, choć mogą rosnąć również w polskich ogrodach. Jednym z takich przykładów jest idesja wieloowocowa, której dary zbiera się późną jesienią. 

Idesja wieloowocowa – co to za roślina?

Idesja wieloowocowa (łac. Idesia polycarpa) to niezwykle dekoracyjne drzewo liściaste należące do rodziny wierzbowatych. Pochodzi z Azji Wschodniej, gdzie naturalnie występuje między innymi w Chinach, Japonii, Korei i na Tajwanie. Możesz spotkać ją w lasach, na ich obrzeżach oraz na górskich zboczach. W Europie uprawiana jest przede wszystkim jako drzewo ozdobne, chociaż jej owoce również nadają się do jedzenia.

W sprzyjających warunkach idesja osiąga nawet kilkanaście metrów wysokości. Ma rozłożystą koronę, gładką, szarawą korę i duże, sercowate liście, które mogą mieć ponad 20 cm długości. Latem jej gałęzie pokrywają się drobnymi, zielonkawożółtymi kwiatami zebranymi w zwisające wiechy. Kwiaty mają przyjemny zapach i przyciągają owady zapylające.

Największą ozdobą drzewa są jednak owoce. To niewielkie, kuliste jagody o średnicy ok. 8-10 mm, zebrane w długie, zwisające kiście. Początkowo mają zielonkawy kolor, następnie stopniowo przebarwiają się na pomarańczowo i czerwono. Gdy dojrzeją, na pierwszy rzut oka przypominają czerwone porzeczki lub miniaturowe winogrona.

Owoce idesji dojrzewają w październiku i listopadzie. Co ciekawe, jeśli nie zostaną zebrane ani zjedzone przez ptaki, mogą pozostawać na gałęziach również zimą. Dzięki temu drzewo wygląda efektownie nawet po opadnięciu liści.

Fot. Getty/iStock, raraemong

Czy owoce idesji wieloowocowej są jadalne? Jakie mają właściwości?

Choć idesja wygląda przede wszystkim na roślinę ozdobną, jej owoce są jadalne i całkiem smaczne. Możesz jeść je na surowo lub po obróbce termicznej - do przetworów są wręcz stworzone. Mają miękki miąższ, są słodkawe, lekko kwaśne i zawierają liczne, drobne nasiona. 

Idesja wyróżnia się przede wszystkim składem owoców. W przeciwieństwie do wielu znanych owoców jagodowych stanowi interesujące źródło tłuszczu roślinnego. W Chinach wykorzystuje się ją między innymi jako roślinę oleistą, pozyskując olej z owoców oraz nasion.

Jak wykorzystać te owoce?

Ze względu na niewielki rozmiar i liczne nasiona najwygodniej jest wykorzystywać je po podgrzaniu i przetarciu przez gęste sito. Pozwoli to oddzielić część jadalnego miąższu od pestek i skórek. Tak przygotowaną masę możesz następnie łączyć z innymi owocami.

W kuchni warto wypróbować kilka zastosowań:

  • Dżemy i konfitury – przecier z idesji możesz połączyć z jabłkami, gruszkami lub śliwkami. Dzięki temu uzyskasz bardziej wyrazistą owocową bazę. 
  • Soki i syropy – owoce możesz krótko zagotować z wodą, a następnie przecedzić. Otrzymany płyn nadaje się do przygotowania syropu z dodatkiem cukru i soku z cytryny.
  • Musy owocowe – przetarty miąższ możesz wymieszać z duszonym jabłkiem i wykorzystać jako dodatek do kaszy manny, ryżu na mleku lub naleśników.
  • Sosy do mięs – niewielką ilość przecieru połącz z podsmażoną cebulą, jabłkiem, odrobiną octu jabłkowego i przyprawami. Taki sos b będzie pasować do pieczonej wieprzowiny lub drobiu.
  • Kompoty – owoce idesji możesz potraktować jako niecodzienny dodatek do tradycyjnego kompotu jabłkowo-gruszkowego. 

Jak uprawiać idesję wieloowocową w polskim klimacie?

Najlepszym miejscem będzie stanowisko słoneczne lub lekko półcieniste, ciepłe i osłonięte od silnego wiatru. Wybierz glebę żyzną, umiarkowanie wilgotną i przepuszczalną. Idesja źle znosi zarówno długotrwałe przesuszenie, jak i zastój wody wokół korzeni.

Największym wyzwaniem podczas uprawy w Polsce są silne mrozy i późnowiosenne przymrozki. Starsze, dobrze ukorzenione drzewa mogą znosić temperatury rzędu -15°C, a w korzystnych warunkach także niższe, jednak młode egzemplarze są bardziej wrażliwe. 

Młode drzewko warto posadzić wiosną. Przez pierwsze lata regularnie je podlewaj, a przed zimą zabezpiecz podstawę pnia warstwą ściółki. Pamiętaj o zapewnieniu roślinie odpowiedniej ilości miejsca. 

Idesja jest rośliną dwupienną. Oznacza to, że kwiaty męskie i żeńskie zazwyczaj występują na oddzielnych drzewach. Jeśli chcesz doczekać się obfitych zbiorów, najlepiej posadzić w pobliżu siebie egzemplarz żeński i męski. Samo drzewo żeńskie nie zawsze wystarczy do uzyskania zadowalającej ilości owoców.