Nie każdy ciekawy grzyb trafia do koszyka podczas jesiennego spaceru. Niektóre gatunki lepiej podziwiać w naturalnym środowisku, a później poszukać ich gdzie indziej. Tak właśnie jest w tym przypadku. Jeśli lubisz odkrywać nietypowe grzyby, koniecznie poznaj tego leśnego pięknisia. 

Łuskwiak tłustawy - grzyb-kasztanek posypany złotem

Łuskwiak tłustawy (łac. Pholiota adiposa) to grzyb rosnący na drewnie, znany również pod angielską nazwą „chestnut mushroom”, czyli grzyb kasztanowy. Określenie nawiązuje do ciepłej, brązowawej barwy jego kapelusza.

Rozpoznasz go po żółtym lub złocistobrązowym kapeluszu pokrytym ciemniejszymi łuskami. Jego powierzchnia bywa lepka, zwłaszcza podczas wilgotnej pogody. Pod spodem znajdują się blaszki, które z wiekiem ciemnieją. Trzon jest jasny, z łuseczkami, a zapach łagodny, lekko leśny.

W poszukiwaniu łuskwiaka tłuskawego uważaj na podobne grzyby wyrastające na drewnie, szczególnie hełmówkę. Nie wolno jej zbierać i jeść. Jej trzon jest zwykle włóknisty, choć również może mieć łuseczki. Sam wygląd trzonu ani rodzaj drewna nie wystarczą do bezpiecznego rozpoznania gatunku. Tak wygląda hełmówka:

Getty/iStock Igor Kramar

Gdzie rośnie łuskwiak tłustawy? Tutaj wypatruj całych kęp

Łuskwiak tłustawy preferuje lasy liściaste i mieszane, szczególnie ze starszymi drzewami. Wyrasta na martwym lub osłabionym drewnie buków, dębów i brzóz, czasem również drzew iglastych. Owocniki pojawiają się zwykle od sierpnia do października.

W Polsce odnotowano go między innymi na północy i północnym zachodzie kraju oraz w okolicach Częstochowy i Piotrkowa Trybunalskiego. Rośnie w skupiskach, dlatego jedno stanowisko potrafi wyglądać jak prawdziwe grzybowe zagłębie.

Getty/iStock Bousfield

Jest jednak haczyk. Łuskwiak tłustawy figuruje na polskiej czerwonej liście grzybów jako gatunek rzadki, potencjalnie zagrożony wymarciem. Dlatego lepiej zostaw znalezione owocniki w lesie i nie niszcz grzybni lub zabierz z lasu tylko kilka - o ile jesteś ich pewny. 

Pełny kosz bez wychodzenia do lasu? Te grzyby wyhodujesz w domu jak boczniaki

Łuskwiak tłustawy jest uprawiany między innymi w Japonii. Gotową grzybnię na specjalnym podłożu możesz też znaleźć w Polsce, w sprzedaży internetowej. Wybierz zestaw od sprawdzonego producenta i przestrzegaj instrukcji uprawy.

AdobeStock Dolores Harvey

Uprawiane odmiany cenione są za łagodny, lekko słodki, maślano-orzechowy smak. Po obróbce zachowują przyjemną chrupkość, a trzonki konsystencją przypominają szparagi. Łuskwiaki tłustawe możesz smażyć, dusić, gotować i marynować - ich kapelusze są jędrne, więc będą świetną przekąską. Pasują do bulionów, sosów i dań azjatyckich. 

Porady zawarte w powyższym artykule to jedynie sugestia i nie zastępują profesjonalnej oceny. Jeśli nie jesteś w pełni pewny/pewna, że zebrane grzyby są jadalne, lepiej zrezygnuj z ich spożycia. Pamiętaj, że w razie wątpliwości należy skonsultować się z doświadczonym grzyboznawcą - w stacjach sanitarno-epidemiologicznych pełnią dyżury specjaliści, którzy bezpłatnie ocenią, czy dany grzyb jest jadalny.