Myślałam, że o marynowanych grzybach wiem już wszystko. Przecież od dziecka znam słoiczki z podgrzybkami, maślakami i prawdziwkami w octowej zalewie. Tymczasem tej jesieni odkryłam przysmak, który zaskoczyłby niejednego doświadczonego grzybiarza. Grzyby marynowane z szyszką to regionalny specjał z Pomorza Zachodniego, w którym leśne aromaty łączą się ze słodyczą miodu i niezwykłym dodatkiem zielonych szyszek sosnowych.

Już wiem, że taki słoiczek będzie prawdziwą ozdobą mojego świątecznego stołu. Zwłaszcza że te grzybki smakują zupełnie inaczej niż klasyczne marynaty, które zazwyczaj kupuję. Mogą zaskoczyć nawet rasowych grzybiarzy!

Grzyby marynowane z szyszką to niezwykły skarb Pomorza Zachodniego

Historia tego przysmaku sięga 1955 roku. Jak opisuje Magda Gessler w swojej książce "Smaczna Polska", właśnie wtedy do wsi Ostre Bardo niedaleko Połczyna-Zdroju przyjechała rodzina cudzoziemców. Przybysze przywieźli ze sobą własne zwyczaje kulinarne, w tym zamiłowanie do zbierania i konserwowania grzybów. Jednym z ich pomysłów było dodawanie do octowej marynaty miodu oraz zielonych szyszek sosnowych.

Po co wkładać szyszki do grzybów? Odpowiedź jest prostsza, niż mogłoby się wydawać. Chodzi o złagodzenie ostrego smaku octu i wzbogacenie zalewy o charakterystyczny, żywiczny aromat lasu.

Przepis szybko zaczął przechodzić z jednej kuchni do drugiej. Gospodynie przekazywały go córkom i sąsiadkom, aż stał się częścią miejscowej tradycji.

8 czerwca 2011 roku grzyby marynowane z szyszką wpisano na Listę Produktów Tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w województwie zachodniopomorskim.

Dlaczego do grzybów dodaje się zielone szyszki?

Najbardziej zaintrygował mnie właśnie ten nietypowy składnik. Zwykle do marynowanych grzybów dodaję w myślach cebulę, gorczycę, pieprz i liść laurowy. Ale szyszka sosnowa? W tradycyjnym przepisie wykorzystuje się młode, jeszcze zielone szyszki. To one nadają zalewie charakterystyczny leśny zapach.

Drugim ważnym dodatkiem jest miód, który łagodzi kwaskowość octu i wprowadza delikatną słodycz.

W efekcie powstaje marynata o zupełnie innym charakterze niż zwykłe grzybki octowe. Według opisu produktu tradycyjnego zalewa jest gęsta, ma złocistozieloną barwę, a zanurzone w niej grzyby pozostają jędrne. To właśnie połączenie słodyczy, kwaskowości i sosnowego aromatu sprawia, że ten regionalny przysmak jest tak oryginalny.

Jakie grzyby trafiają do tych niezwykłych słoiczków?

W tradycyjnej recepturze szczególnie cenione są grzyby rurkowe, czyli te, które pod kapeluszem mają charakterystyczną gąbkę zamiast blaszek. Najczęściej wykorzystuje się borowiki, podgrzybki, maślaki i koźlarze.

Najlepiej sprawdzają się niewielkie, jędrne okazy, które po zamarynowaniu zachowują swój kształt i dobrze prezentują się na półmisku. Oprócz grzybów w słoiczkach pojawiają się kawałki marchewki, cebula i gorczyca. Zalewę przygotowuje się z wody, octu, cukru, soli, miodu oraz zielonej szyszki sosnowej.

Według tradycyjnego opisu grzyby najpierw się obgotowuje, a następnie umieszcza w słoikach z dodatkami i zalewa przygotowaną marynatą. Przetwory poddaje się obróbce cieplnej i pozostawia na około trzy miesiące, aby nabrały właściwego smaku.

To zdecydowanie nie jest przysmak, który powstaje w kilka minut. Wymaga cierpliwości, ale właśnie dzięki temu aromaty mają czas się połączyć.

grzyby z szyszkąAdobe Stock, New Africa

Na świątecznym stole będą prawdziwą sensacją

Już wyobrażam sobie miny gości, kiedy postawię na stole miseczkę tych niezwykłych grzybków. Najchętniej podałabym je obok pieczonego schabu, domowego pasztetu albo zimnych mięs. Ich słodko-kwaśny smak i leśny aromat świetnie pasują do takich potraw.

W tradycji Pomorza Zachodniego grzyby marynowane z szyszką uchodzą za szczególnie wykwintny dodatek do dziczyzny, wołowiny, wieprzowiny, a nawet drobiu. Moim zdaniem świetnie sprawdziłyby się również na bożonarodzeniowym półmisku przekąsek, obok śledzi, pieczonych mięs i innych domowych specjałów. Nie mieszałabym ich jednak z dużą ilością majonezu czy intensywnych sosów. Szkoda byłoby zagłuszyć ten niecodzienny aromat. Ja sama bardzo żałuję, że poznałam ten frykas dopiero tej jesieni...