Gdy tylko kończy się zima, wielu grzybiarzy zaczyna wypatrywać pierwszych smardzów. Te grzyby pojawiają się znacznie wcześniej niż większość leśnych gatunków, dlatego dla wielu są symbolem rozpoczęcia sezonu. Jeśli jeszcze ich nie znasz, koniecznie przyjrzyj się bliżej tym skarbom. Zobacz, gdzie ich szukać i jak je przygotować, aby zachwycały smakiem i aromatem. 

Smardze - największy wiosenny skarb

Smardze należą do rodzaju Morchella i od dawna uchodzą za jedne z najszlachetniejszych grzybów w Europie. W Polsce najczęściej spotyka się takie gatunki jak smardz jadalny (Morchella esculenta) czy smardz stożkowaty (Morchella conica). Grzybiarze bardzo często nazywają je „polskimi truflami” przez wyjątkowy aromat i wysoką wartość kulinarną.

A jak wyglądają smardze? Kapelusz jest wysoki, jajowaty albo stożkowaty i pokryty siatką nieregularnych komórek przypominających plaster miodu. Jego kolor bywa żółtawy, oliwkowy, brązowy lub ciemnobrązowy. Kapelusz jest zrośnięty z trzonem, ten jest jasny i dość kruchy. Cały grzyb zwykle osiąga od 5 do nawet 15 centymetrów wysokości.

Gdzie i kiedy rosną smardze? 

Smardze pojawiają się bardzo wcześnie, najczęściej od końca marca do maja. Lubią gleby żyzne, próchniczne i często wapienne, więc często pojawiają się w pobliżu jesionów, wiązów, topól czy jabłoni. Najlepiej rosną po ciepłej i wilgotnej wiośnie, a najczęściej spotyka się je w:

  • lasach liściastych,
  • zaroślach nadrzecznych,
  • na skrajach lasów,
  • w parkach i starych sadach.

Trzeba jednak mieć świadomość, że w Polsce smardze znajdują się pod ochroną częściową i nie wolno ich zbierać w naturalnych stanowiskach leśnych. Legalnie można zbierać smardze przede wszystkim w prywatnych ogrodach i na działkach oraz w miejscach, gdzie zostały sztucznie wprowadzone do środowiska. Chodzi o miejsca o charakterze półnaturalnym lub przekształconym przez człowieka. W takich lokalizacjach zbieranie zwykle nie jest traktowane jako naruszenie ochrony gatunkowej.

Jak jeść smardze?

Smardze są grzybami jadalnymi i niezwykle cenionymi w kuchni, ale zawsze trzeba pamiętać o jednej ważnej zasadzie – nie je się ich na surowo. Świeże smardze zawierają substancje, które mogą powodować problemy żołądkowe, dlatego obowiązkowo trzeba je poddać obróbce cieplnej – usmażyć, ugotować albo udusić.

Po obróbce cieplnej są jednak jednym z najbardziej aromatycznych grzybów, jakie możecie znaleźć w Polsce. Najprostszy sposób przygotowania jest jednocześnie jednym z najlepszych. Weź świeże smardze, dokładnie je oczyść i przekrój wzdłuż, żeby pozbyć się ewentualnego piasku ze środka. Potem wrzuć je na patelnię z masłem i posiekaną cebulką i smaż przez kilka minut. Na koniec dodaje szczyptę soli, pieprzu i odrobinę natki pietruszki, a powstanie wyborne danie jak z dobrej restauracji. 

Smardze świetnie sprawdzają się także:

  • w sosach śmietanowych,
  • z jajecznicą,
  • jako dodatek do makaronów,
  • w risotto.

Porady zawarte w powyższym artykule to jedynie sugestia i nie zastępują profesjonalnej oceny. Jeśli nie jesteś w pełni pewny/pewna, że zebrane grzyby są jadalne, lepiej zrezygnuj z ich spożycia. Pamiętaj, że w razie wątpliwości należy skonsultować się z doświadczonym grzyboznawcą - w stacjach sanitarno-epidemiologicznych pełnią dyżury specjaliści, którzy bezpłatnie ocenią, czy dany grzyb jest jadalny.