W Szwecji śledzie zajmują szczególne miejsce w tradycji kulinarnej. Nie są jedynie przekąską na świąteczny stół, ale jednym z najbardziej charakterystycznych elementów tamtejszej kuchni. Szwedzi potrafią przygotować je na wiele sposobów, od słodko-kwaśnych marynat po gęste, aromatyczne sosy. Jeden z najpopularniejszych wariantów wyróżnia się przyjemną ostrością, delikatną słodyczą i kremową konsystencją.

Senapssill, czyli szwedzki sposób na śledzia

Senapssill to tradycyjne szwedzkie śledzie w sosie musztardowym. Sama nazwa zdradza najważniejszy składnik dania, ponieważ szwedzkie słowo „senap” oznacza musztardę, a „sill” to śledź. To jedno z najbardziej rozpoznawalnych dań podawanych podczas szwedzkich świąt i rodzinnych spotkań.

Senapssill pojawia się na stołach w Boże Narodzenie, Wielkanoc oraz podczas Midsommar, czyli święta obchodzonego w okolicach przesilenia letniego. Śledzie są wówczas częścią tradycyjnego szwedzkiego bufetu, obok gotowanych ziemniaków, jajek, pieczywa i innych rybnych przysmaków.

W Polsce chętnie łączymy śledzie z cebulą, olejem, śmietaną czy majonezem. Szwedzka wersja jest nieco inna. W jej sosie ważną rolę odgrywają dwie musztardy, brązowy cukier, ocet winny i olej. Dzięki temu powstaje gęsta emulsja, która dobrze przylega do kawałków ryby.

Charakterystyczną cechą senapssill jest połączenie smaków słodkiego, kwaśnego i ostrego. Cukier łagodzi intensywność musztardy, ocet dodaje świeżości, a koperek i por wprowadzają delikatny, warzywny aromat. Jeśli lubisz skandynawskie smaki, zajrzyj na nasz kanał nadawczy. Znajdziesz tam przepis na pyszne śledzie po duńsku.

Adobe Stock, Svetlana Monyakova

Jak zrobić szwedzkie śledzie w sosie musztardowym?

Przygotowanie senapssill jest prostsze, niż można przypuszczać. Najważniejsze jest wybranie odpowiednich śledzi i staranne połączenie składników sosu. W oryginalnej szwedzkiej recepturze wykorzystuje się tzw. 5-minuterssill, czyli gotowe śledzie marynowane, które można od razu połączyć z dodatkami.

W polskich sklepach najłatwiej zastąpić je filetami śledziowymi w zalewie octowej. Wybierz takie, które mają delikatny smak i nie zawierają intensywnych przypraw. Jeśli masz tylko mocno solone śledzie, trzeba je wcześniej wymoczyć.

Sekret sosu tkwi w połączeniu dwóch rodzajów musztardy. Pierwsza to musztarda skånska, ja zastępuję ją dość podobną musztardą francuską, która również ma wyczuwalne ziarenka gorczycy i słodkawy smak. Drugą jest musztarda dijon, która dodaje całości ostrości.

Przepis na szwedzkie śledzie senapssill

Składniki:

  • 2 opakowania gotowych filetów śledziowych w zalewie octowej, po około 420 g każde (masa z zalewą)
  • 150 ml brązowego cukru (około 120 g)
  • 100 ml musztardy francuskiej
  • 4 łyżki musztardy dijon
  • 2 łyżeczki octu winnego
  • 100 ml oleju rzepakowego
  • 100 ml świeżego koperku
  • 100 ml pora
  • 1 szczypta soli, opcjonalnie
  • 1 szczypta świeżo mielonego czarnego pieprzu

Sposób przygotowania:

  1. Wyjmij filety z opakowań i przełóż na sitko. Pozostaw na kilka minut, aby dokładnie ociekły z zalewy. Pokrój filety na kawałki o szerokości około 2-3 cm.
  2. Do większej miski wsyp brązowy cukier. Dodaj musztardę francuską oraz dijon. Wymieszaj wszystko dokładnie łyżką lub trzepaczką, aby składniki utworzyły gęstą masę.
  3.  Wlej 2 łyżeczki octu i ponownie wymieszaj. Ocet przełamie słodycz cukru i podkreśli musztardowy smak. Na tym etapie masa może być dość gęsta, ale nie przejmuj się jej konsystencją. Zmieni się po dodaniu oleju.
  4. Zacznij wlewać olej bardzo cienkim strumieniem, cały czas energicznie mieszając trzepaczką. Nie dodawaj całej porcji jednocześnie, ponieważ składniki mogą się rozwarstwić. Gotowy sos powinien być gładki, gęsty i kremowy, choć nadal będą w nim widoczne ziarenka gorczycy.
  5. Opłucz koperek i dokładnie osusz, najlepiej papierowym ręcznikiem. Drobno posiekaj delikatne gałązki. Pora oczyść, a następnie dokładnie umyj. Pokrój go bardzo drobno, żeby nie dominował nad kawałkami śledzia.
  6. Wsyp posiekane warzywa do miski z musztardowym sosem. Wymieszaj, aby równomiernie rozprowadzić je w całej masie. Dopraw świeżo mielonym pieprzem.
  7. Przełóż pokrojone kawałki ryby do miski albo słoika. Delikatnie wymieszaj, aby każdy kawałek został pokryty sosem.
  8. Przełóż śledzie do czystego szklanego pojemnika lub słoika z pokrywką. Możesz podawać je od razu, ale warto wstawić je do lodówki przynajmniej na 2-3 godziny.