Gremolata to świetny przykład na to, że najprostsze rozwiązania bywają najlepsze. Włosi używają jej od pokoleń jako świeżego, aromatycznego dodatku do wielu potraw. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, abyś zaczął wykorzystywać ją również w swojej kuchni. 

Czym jest gremolata (gremolada)?

Gremolata (lub gremolada) to mieszanka natki pietruszki, świeżego czosnku oraz skórki otartej z cytryny. Składniki sieka się bardzo drobno i miesza, dzięki czemu powstaje świeża, pachnąca posypka.

Jej długa historia sięga północnych Włoch, przede wszystkim Lombardii. To właśnie tam gremolata od wieków podawana jest do słynnego dania ossobuco alla milanese, czyli duszonej cielęciny z warzywami. Gremolatę dodaje się na sam koniec przygotowywania potrawy. Nie jest gotowana ani smażona – trafia na gorące danie w świeżej postaci. Dzięki temu smak ossobuco zyskuje zupełnie nowy charakter. Czosnek dodaje mu wyrazistości, pietruszka świeżości, a cytrynowa skórka lekko kwaskowego aromatu. Włosi często mówią, że gremolata to ostatni akcent, taka kulinarna kropka nad i, która „ożywia” potrawę.

Fot. Getty/iStock, alpaksoy

Gremolata – regionalne warianty i ciekawostki

Choć klasyczna gremolata składa się tylko z trzech składników, w różnych regionach Włoch można spotkać jej rozmaite warianty. Włoska kuchnia zawsze opierała się na lokalnych produktach, dlatego poszczególne miejscowości wprowadzały do niej swoje drobne zmiany.

I tak w Lombardii najczęściej przygotowuje się ją w najbardziej tradycyjnej formie, a w innych częściach kraju pojawiają się dodatkowe składniki. W niektórych regionach dodaje się na przykład:

  • oliwę z oliwek, która sprawia, że gremolata zamienia się w lekki sos
  • starty parmezan, który nadaje jej bardziej wyrazisty smak
  • świeżą miętę lub bazylię
  • skórkę z pomarańczy, dającą delikatniejszy cytrusowy aromat

Zdarzają się również nowoczesne wersje z kaparami, anchois czy papryczką chili. Niezależnie od wariantu jedno pozostaje niezmienne – gremolatę przygotowuje się zawsze ze świeżych składników i najlepiej tuż przed podaniem.

Do jakich potraw używają jej Włosi?

We Włoszech gremolata najczęściej pojawia się przy daniach mięsnych, ale jej zastosowanie jest znacznie szersze. Włoscy kucharze chętnie dodają ją do: duszonej cielęciny ossobuco, pieczonego kurczaka, grillowanej jagnięciny, pieczonych lub smażonych ryb, grillowanych warzyw, pieczonych ziemniaków, risotta. 

Świetnie sprawdza się szczególnie przy potrawach duszonych lub pieczonych, które są dość ciężkie. Cytrusowy aromat i świeża natka pietruszki przełamują wtedy tłustość dania.

Fot. Getty/iStock, Lesyy

Do czego możesz dodać gremolatę w polskiej kuchni?

Choć gremolata pochodzi z Włoch, bardzo dobrze pasuje również do wielu potraw przygotowywanych w Polsce. W rzeczywistości wystarczy spojrzeć na jej skład – wszystkie produkty są łatwo dostępne i często używane w naszej kuchni.

Możesz posypać nią na przykład:

  • jajka na twardo lub sadzone 
  • ryby smażone i pieczone, np. dorsza, pstrąga czy łososia
  • kotleta schabowego lub pieczony schab
  • pieczonego kurczaka
  • ziemniaki z piekarnika
  • warzywa z patelni

Świetnie sprawdzi się także podczas Wielkanocy. Taka aromatyczna posypka bardzo pasuje do: jajek faszerowanych, pieczonej białej kiełbasy, domowego pasztetu, pieczonego schabu, sałatki ziemniaczanej. 

Jak przygotować gremolatę w domu?

Przygotowanie tej włoskiej posypki zajmuje dosłownie kilka minut. Potrzebujesz: dużej garści natki pietruszki, 1-2 ząbków czosnku, skórki startej z połowy cytryny. Natkę i czosnek bardzo drobno posiekaj. Następnie dodaj startą skórkę cytryny i dokładnie wymieszaj. Jeśli lubisz, możesz dodać także odrobinę oliwy z oliwek. Gremolatą posyp potrawę tuż przed podaniem.