Historia kakao zaczęła się tysiące lat przed wynalezieniem tabliczki czekolady. Zanim trafiło do europejskich cukierni, było symbolem bogactwa i ważnym elementem obrzędów dawnych cywilizacji Ameryki. Co ciekawe, początkowo wcale nie kojarzyło się ze słodyczą. Podawano je w formie gorzkiego napoju. Dzisiaj jest jednym z najważniejszych składników cukiernictwa. Nadaje kolor piernikom, smak kremom i charakter czekoladowym ciastom. Za tym dobrze znanym proszkiem kryje się jednak mnóstwo zaskakujących faktów.
Historia tych ziaren sięga ponad 5 tys. lat. Kiedyś były cenniejsze niż złoto
Choć kakao kojarzy się przede wszystkim z Majami i Aztekami, jego najstarsze znane ślady odkryto znacznie dalej na południe. W 2018 roku naukowcy opisali dowody używania kakaowca sprzed około 5300 lat, znalezione na stanowisku archeologicznym Santa Ana-La Florida w dzisiejszym Ekwadorze. Oznacza to, że ludzie korzystali z jego owoców już około 3300 roku p.n.e.
Dla dawnych mieszkańców Ameryki kakao nie było zwyczajnym produktem spożywczym. Majowie wykorzystywali je podczas uroczystości i obrzędów religijnych, a Aztekowie traktowali jako cenny towar. Ziarna służyły nawet do płacenia za zakupy.
Zachował się wykaz cen z 1545 roku, sporządzony w meksykańskiej Tlaxcali. Wynika z niego, że za jedno ziarno kakao można było kupić dojrzałe awokado lub dużego pomidora, za trzy jajko indycze, a za sto – dorodną indyczkę. Co więcej, ziarna były tak cenne, że próbowano je podrabiać, między innymi za pomocą gliny.
Sam kakaowiec otrzymał naukową nazwę Theobroma cacao. Pierwszy człon pochodzi z greki i oznacza „pokarm bogów”. Trudno o bardziej wymowną nazwę dla rośliny, której owoce przez stulecia świadczyły o zamożności i pozycji społecznej.
Od gorzkiego napoju do tabliczki czekolady. Po drodze wydarzyło się sporo
Pierwsze napoje kakaowe znacznie różniły się od tych, które znamy obecnie. Przygotowywano je z rozdrobnionych ziaren i wody, niekiedy dodając chili, wanilię lub inne aromatyczne składniki. Szczególnie ceniono pianę powstającą podczas przelewania i spieniania napoju.
Równie ciekawy jest sam kakaowiec. Jego owoce wyrastają bezpośrednio z pnia i grubszych gałęzi, a nie z cienkich gałązek, jak dzieje się w przypadku wielu znanych nam drzewek. Wewnątrz dużych, podłużnych owoców znajdują się nasiona otoczone jasnym, słodkawym miąższem.
Świeżo wydobyte nasiona nie pachną jeszcze czekoladą. Dopiero fermentacja, suszenie i prażenie pozwalają rozwinąć smak oraz aromat, które kojarzymy z kakao.
Co ciekawe, samo kakao w proszku jest produktem powstającym po oddzieleniu znacznej części tłuszczu od miazgi kakaowej. Pozostałą masę rozdrabnia się na proszek. Oddzielony tłuszcz to masło kakaowe, wykorzystywane między innymi do produkcji czekolady.
Cukiernicy nie wyobrażają sobie bez niego pracy
W polskiej kuchni trudno wyobrazić sobie grudzień bez kakao. Dodajemy je do pierników, kruchych ciasteczek, spodu do sernika, polew i kremów. Nadaje wypiekom nie tylko charakterystyczny kolor, ale również głęboki smak z lekką nutą goryczki, która doskonale równoważy słodycz cukru i miodu. O jego wielkiej mocy możesz się przekonać, wypróbowując różne przepisy z naszego kanału nadawczego.
Szczególnie dobrze komponuje się z cynamonem, goździkami, imbirem, kardamonem i skórką pomarańczową. Dlatego tak często trafia do bożonarodzeniowych wypieków. Nawet niewielka ilość potrafi wzbogacić aromat korzennego ciasta.
Warto wiedzieć, że kakao może mieć dwie formy. Naturalne bywa jaśniejsze, bardziej kwaskowe i ma wyrazisty smak. Alkalizowane (zwane też holenderskim), czyli poddane specjalnej obróbce, zwykle jest ciemniejsze i łagodniejsze.
Różnica ma znaczenie podczas pieczenia. Naturalne kakao dobrze współpracuje z sodą oczyszczoną, pomagając ciastu rosnąć. W przepisach opartych na proszku do pieczenia często można wykorzystać kakao alkalizowane.
Jeden składnik, wiele możliwości. Niektóre połączenia mogą zaskoczyć
Kakao ma znacznie więcej zastosowań niż przygotowywanie ciasta czekoladowego. Wystarczy odrobina pomysłowości, by wykorzystać je w deserach, napojach, a nawet w potrawach wytrawnych.
Do świątecznych ciasteczek możesz dodać łyżkę kakao, zastępując nią podobną ilość mąki. W ten sposób uzyskasz ciemniejsze ciasto bez znacznej zmiany jego konsystencji. W przypadku większych ilości trzymaj się sprawdzonego przepisu, ponieważ kakao wpływa na chłonięcie wilgoci.
Jeśli przygotowujesz krem do tortu lub przekładania piernika, najpierw przesiej kakao przez sitko. Dzięki temu łatwiej połączysz je z masłem, mascarpone czy śmietanką i unikniesz grudek.
Ciekawym trikiem jest dodanie niewielkiej ilości kakao do potraw mięsnych. Szczególnie dobrze pasuje do chili con carne oraz sosów typu mole. Nie chodzi jednak o to, by uzyskać czekoladowy efekt. Pół łyżeczki niesłodzonego kakao na kilka porcji pogłębia smak i nadaje potrawie delikatną, przyjemną goryczkę.
Kakao lubi również towarzystwo kawy. Dodaj łyżeczkę do ciasta czekoladowego, a następnie wlej niewielką ilość mocnego espresso, o ile przepis pozwala na dodatkowy płyn. Kawa podkreśli czekoladowe nuty i sprawi, że wypiek będzie bardziej aromatyczny.


Obserwuj nas na Google














