W polskiej kuchni ziemniaki od lat zajmują szczególne miejsce. Trudno wyobrazić sobie bez nich tradycyjny obiad, ale na świecie istnieje wiele innych jadalnych bulw, które mogą je zastąpić. Niektóre wyglądają bardzo nietypowo, a przy tym mają zaskakujący smak. Dobrym przykładem jest szczawik bulwiasty, znany również jako oca.
Szczawik bulwiasty - co to za warzywo i skąd pochodzi?
Szczawik bulwiasty (Oxalis tuberosa) to roślina pochodząca z Ameryki Południowej, a dokładniej z terenów Andów. Od stuleci uprawia się ją między innymi w Peru i Boliwii, gdzie stanowi jeden z tradycyjnych produktów spożywczych.
Choć szczawik kojarzy się przede wszystkim z Ameryką Południową, dużą popularność zdobył również w dalekiej Nowej Zelandii. Dotarł tam w XIX wieku i z czasem na dobre zadomowił się w lokalnych ogrodach oraz kuchniach. Nowozelandczycy nazywają go po prostu „yam”, mimo że botanicznie nie jest spokrewniony z inną rośliną noszącą tę właśnie nazwę.
Najbardziej charakterystyczną częścią rośliny są jej niewielkie, podłużne bulwy. Mają błyszczącą skórkę, wyraźne zagłębienia i często przypominają krótkie, pofałdowane paluszki. W zależności od odmiany mogą być żółte, pomarańczowe, różowe, czerwone, a nawet purpurowe.
Sama roślina tworzy niskie, rozłożyste kępy z drobnymi, trójlistkowymi liśćmi. Jej wygląd może przypominać ozdobne szczawiki spotykane w doniczkach, jednak najważniejsza część plonu rozwija się pod ziemią.
Jak smakuje szczawik bulwiasty? Nie przypomina zwykłych ziemniaków
Największą niespodzianką jest smak tego warzywa. Surowe bulwy są chrupiące, soczyste i wyraźnie kwaskowate. Ich smak bywa porównywany do połączenia młodego ziemniaka z delikatną cytrynową nutą. Niektóre odmiany mają także lekko orzechowy posmak.
Po ugotowaniu, smażeniu lub upieczeniu charakter bulw wyraźnie się zmienia. Miąższ staje się miękki, a kwaskowatość łagodnieje. Na pierwszy plan wysuwa się subtelna słodycz, szczególnie dobrze wyczuwalna w odmianach żółtych i pomarańczowych.
Ciekawostką jest to, że smak szczawiku można zmienić jeszcze przed gotowaniem. W krajach andyjskich znana jest praktyka wystawiania zebranych bulw na działanie słońca. Dzięki temu stopniowo stają się słodsze i tracą część charakterystycznej cierpkości.
Getty Images, Aleksandr_Vorobev
Jak wykorzystuje się szczawik bulwiasty w Nowej Zelandii?
W Nowej Zelandii kolorowe bulwy są popularnym dodatkiem do pieczonych mięs i tradycyjnych obiadów. Szczególnie często przygotowuje się je w piekarniku, ponieważ podczas pieczenia nabierają przyjemnej słodyczy i lekko się karmelizują.
Nie trzeba ich obierać. Wystarczy dokładnie wyszorować cienką skórkę i usunąć ewentualne uszkodzenia. Mniejsze bulwy można piec w całości, a większe przekroić na pół. Dobrze komponują się z masłem, czosnkiem, rozmarynem czy tymiankiem.
Szczawik nadaje się również do gotowania, choć w przeciwieństwie do ziemniaków nie zawsze uzyskuje sypką konsystencję. Wiele zależy od odmiany: niektóre bulwy pozostają zwarte i delikatnie soczyste nawet po obróbce cieplnej.
Czy szczawik bulwiasty można uprawiać w Polsce?
Choć pochodzi z Ameryki Południowej, szczawik bulwiasty może rosnąć również w polskich warunkach klimatycznych. Nie jest jednak tak łatwy w uprawie jak ziemniak. Największym wyzwaniem okazuje się długość sezonu wegetacyjnego.
Najważniejsze jest jednak to, że szczawik bulwiasty zaczyna intensywnie tworzyć bulwy dopiero wtedy, gdy dni stają się krótsze. W Polsce następuje to jesienią, dlatego zbyt wczesne wykopanie roślin może zakończyć się rozczarowaniem. W chłodniejszych rejonach Polski uzyskanie obfitych plonów może być więc trudniejsze. Pomocne bywa wcześniejsze rozpoczęcie uprawy w donicach i przesadzenie roślin do ogrodu po ociepleniu.
W Polsce szczawik bulwiasty pozostaje zatem produktem niszowym. Trudno znaleźć go w zwykłych supermarketach, ale bulwy przeznaczone do sadzenia pojawiają się w ofertach specjalistycznych sklepów ogrodniczych oraz u kolekcjonerów mniej popularnych roślin jadalnych.


Obserwuj nas na Google














