Dawne stoły w polskich domach obfitowały w potrawy z roślin, które z czasem wyparła przemysłowa uprawa innych gatunków. Jednym z takich składników jest marek kucmerka, zwany też cukrowymi korzonkami. To warzywo cieszyło się ogromnym uznaniem w dawnej Polsce, zanim w naszej kuchni pojawiły się ziemniaki. 

Czym jest marek kucmerka?

Marek kucmerka to bylawska roślina z rodziny selerowatych, której nazwa nawiązuje brzmieniem do imienia i nazwiska, przez co często wywołuje uśmiech na twarzach pasjonatów dawnej kuchni. W dawnej Polsce cieszyła się wielką popularnością długo zanim na stołach zagościły kartofle. Najczęściej nazywano ją cukrowymi korzonkami, a także kucmorką, kucmerką swojską czy po prostu słodiczką.

Przez kilkaset lat to właśnie te jasne korzenie stanowiły podstawowe źródło słodyczy oraz cennych węglowodanów w zimowym jadłospisie mieszkańców naszej szerokości geograficznej. Na dworze Jagiellonów podawano ją jako wykwintne danie postne, często łącząc ugotowane korzenie z ryżem i bakaliami. W tamtych czasach ceniono ją w polskiej kuchni wyżej niż znaną nam dziś marchew. Gdy z Ameryki przybyły ziemniaki, dały znacznie obfitsze plony i były łatwiejsze w zbiorze, co doprowadziło do tego, że tradycyjna kucmerka niemal całkowicie zniknęła z polskich pól i codziennych przepisów.

Jak wygląda i smakuje dawne warzywo?

Podziemna część tej byliny tworzy charakterystyczną wiązkę podłużnych, połączonych ze sobą bulwiastych korzeni o jasnej, kremowej lub żółtawej skórce. Z wyglądu roślina przypomina pęczek miniaturowych marchwi lub cienkich korzeni pasternaku. Wnętrze skrywa biały, chrupki miąższ o wyjątkowo przyjemnym walorze.

W smaku lekko ugotowany lub upieczony marek kucmerka łączy delikatną słodycz gotowanej marchewki z wyraźną orzechową nutą, przywodzącą na myśl pasternak oraz skorzonerę. Z tego powodu może być doskonałym zamiennikiem tradycyjnych warzyw korzeniowych w codziennym gotowaniu. Nadziemna część rośliny osiąga nawet ponad metr wysokości, tworząc sztywne pędy zwieńczone drobnymi, białymi kwiatami o przyjemnym zapachu. Zbiorów dokonuje się zazwyczaj jesienią.

Do zup, surówek i dań z patelni

Marek kucmerka stwarza szerokie możliwości kulinarne, pozwalając na przygotowanie prostych i wyśmienitych potraw.

  • Pieczone korzenie z masłem - umyte i lekko skropione oliwą bulwy wystarczy ułożyć na blaszce i piec w piekarniku do miękkości. Gorące warzywo podane z roztopionym masłem oraz odrobiną soli uwydatnia swój naturalny, orzechowo-słodki smak i stanowi doskonały dodatek do obiadu.
  • Kremowa zupa korzeniowa - po ugotowaniu w aromatycznym bulionie warzywnym korzenie można łatwo zblendować na gładki, aksamitny krem. Zupa z dodatkiem gałki muszkatołowej i słodkiej śmietanki ma niepowtarzalną nutę i z powodzeniem zastępuje tradycyjne zupy z ziemniaków lub pietruszki.
  • Dodatek do dań z patelni - pokrojony w plastry i podsmażony na patelni z dodatkiem ziół marek kucmerka zyskuje chrupiącą skórkę i lekko karmelowy posmak. Taki dodatek znakomicie komponuje się z duszonymi warzywami, grzybami oraz klasycznymi daniami jednopatelnianymi.
  • Surowa przekąska do sałatek - młode, delikatne korzenie zebrane wczesną jesienią można zetrzeć na tarce lub pokroić w cienkie słupki. Chrupiąca kucmerka dodana do świeżych sałat z sosem vinaigrette wznosi domowe surówki na całkiem nowy poziom.

Gdzie kupić marek kucmerkę w Polsce?

Delikatne bulwy trudno znoszą długi transport i szybciej wiotczeją niż powszechne ziemniaki czy marchew. Najprostszą drogą do wypróbowania tego przysmaku w własnej kuchni jest samodzielna uprawa w ogrodzie lub w głębokich pojemnikach na balkonie. Nasiona oraz sadzonki bez problemu kupisz w sklepach . Uprawa nie wymaga dużej wiedzy ani szczególnych zabiegów, ponieważ roślina doskonale znosi polskie mrozy.