Słoiki wypełnione warzywnymi przystawkami (sosami i sałatkami) i są na Bałkanach równie ważne jak u nas ogórki. Receptury różnią się w zależności od regionu, a nawet domu, dlatego jeden przysmak może występować w kilku wersjach. Ten jest szczególnie ciekawy, bo w zależności od sposobu przygotowania może być pastą, sosem albo sałatką. Jest smaczny, a przy okazji niebanalny. Klasyczny keczup to to nie jest, zdecydowanie. 

Ani ajwar, ani lutenica. Bułgarzy mają jeszcze jeden warzywny przysmak

Kyopoolu, nazywane też kiopoolu, to bułgarska specjalność przygotowywana przede wszystkim z pieczonego bakłażana i czosnku. Często dodaje się również pieczoną paprykę, pomidory, cebulę, chili czy natkę pietruszki, a w niektórych wersjach nawet orzechy włoskie. Proporcja bakłażana i papryki często różni się nawet w zależności od domu, w którym sos jest robiony, ale w każdej wersji kiopoolu musi znaleźć się natka pietruszki, czosnek oraz ocet. 

Pieczony bakłażan nadaje całości kremową konsystencję i lekko dymny smak, czosnek wyrazistość, a papryka przyjemną słodycz i ładny kolor. Warzywa możesz utrzeć na pastę albo posiekać grubiej i podać jak sałatkę. Na talerzyku lub na stole, obok, często znajduje się też biały ser i inne dodatki.

Getty/iStock Krianti

Kyopoolu łatwo pomylić z innymi bałkańskimi przetworami. Najpopularniejszy ajwar bazuje przede wszystkim na czerwonej papryce, lutenica zwykle na papryce i pomidorach, natomiast w kyopoolu pierwsze skrzypce gra właśnie bakłażan. Pindżur także łączy paprykę, pomidory i bakłażany, ale proporcje oraz sposób przygotowania się różnią. 

Jeden z naszych wydawców jadł je w Bułgarii „na kilogramy”

Bułgarzy podają kyopoolu przede wszystkim jako przystawkę i smarowidło do chleba. Świetnie sprawdza się również jako sos do grillowanego mięsa lub osobna warzywna sałatka. Podobne bakłażanowe przystawki spotkasz również w Turcji. 

Jeden z naszych wydawców, Hubert, tak polubił kyopoolu podczas urlopu w Bułgarii, że - jak sam wspomina - jadł je „na kilogramy”. Maczał w nim chleb, dokładał do grillowanego mięsa i właściwie wszystkiego, co trafiało na jego talerz. Smarował nim też kanapki. 

Późne lato to idealna pora, żeby przygotować ten sos z bakłażana samodzielnie. Bakłażan kosztuje obecnie około 6 zł za kilogram. Właśnie teraz takie warzywne pasty tradycyjnie przygotowuje się na Bałkanach - również do słoików na później.

Przepis na sos bakłażanowy kyopoolu

Składniki:

  • 3 średnie bakłażany
  • 3 duże czerwone papryki
  • 3 średnie mięsiste pomidory (np. bawole serce) lub 1 szklanka gęstego przecieru pomidorowego
  • 3 ząbki czosnku
  • 1 mały pęczek natki pietruszki
  • 2-3 łyżki octu winnego lub jabłkowego
  • 1/3 szklanki oliwy
  • 1/2 łyżeczki wędzonej słodkiej papryki (opcjonalnie, można pominąć)
  • sól i pieprz do smaku

Sposób przygotowania:

  1. Przekrój papryki na pół i usuń z nich gniazda nasienne. Bakłażany przetnij wzdłuż.
  2. Ułóż warzywa na blasze wyłożonej papierem do pieczenia skórką do góry. Piecz w 215 st. C, najlepiej na górnym pięterku piekarnika, aż warzywa zmiękną, a skórka papryki mocno się przypiecze.
  3. Przełóż gorącą paprykę do miski, szczelnie ją przykryj i odstaw na około 30 minut. Następnie zdejmij skórkę z papryki oraz bakłażanów i przełóż miąższ do miski.
  4. Sparz pomidory, obierz je, usuń nasiona i dodaj miąższ do pozostałych warzyw. Jeśli używasz przecieru, dodaj go bezpośrednio do miski.
  5. Posiekaj drobno natkę, zetrzyj lub przeciśnij czosnek przez praskę i połącz z warzywami. Dodaj oliwę, ocet, wędzoną paprykę, sól oraz pieprz.
  6. Zblenduj wszystko na pastę lub pulsacyjnie, zachowując kawałeczki warzyw - na przystawkę-sałatkę. Jeśli wolisz kyopoolu o bardziej wyczuwalnej strukturze, rozgnieć składniki dokładnie widelcem zamiast używać blendera.
  7. Spróbuj i w razie potrzeby dodaj jeszcze odrobinę soli.

Zużyj w ciągu 3 dni lub przełóż do wyparzonych słoiczków i zapasteryzuj w garnku (gotuj ok. 15 minut od momentu zagotowania wody, zalej słoiczki gorącą wodą do 3/4 wysokości).

Źródło przepisu: Weganon.pl (od jednej z mieszkanek bułgarskiego Burgasu).

Jeżeli zwykle przerabiasz pod koniec lata pomidory i paprykę, tym razem dorzuć do koszyka także kilka bakłażanów. Kyopoolu jest proste, wyraziste i niezwykle uniwersalne, a jednocześnie niebanalne. Jednego dnia możesz posmarować nim chleb, a następnego podać je do obiadu czy grilla.