Jeśli podczas letnich spacerów trafisz na białe, kuliste grzyby, nie przechodź obok nich obojętnie. Młode purchawki są cenione przez wielu grzybiarzy właśnie wtedy, gdy ich miąższ pozostaje młodziutki, śnieżnobiały i jędrny. Nic zatem dziwnego w tym, że znawcy tematu niemal dosłownie rzucają się na purchawki w lasach, by ubiec innych zbieraczy.

To krótki moment, dlatego warto wiedzieć, jak je rozpoznać i kiedy najlepiej je zbierać. Dzięki temu unikniesz rozczarowania i przyniesiesz do domu grzyby w najlepszym stanie.

Młode purchawki – charakterystyka gatunku

Pod nazwą młode purchawki kryje się kilka gatunków należących do rodzaju Lycoperdon oraz pokrewnych rodzajów. W Polsce najczęściej spotkasz purchawkę chropowatą (Lycoperdon perlatum), purchawkę łąkową (Vascellum pratense) oraz kilka innych podobnych gatunków.

Ich nazwa nawiązuje do sposobu rozsiewania zarodników. Dojrzałe owocniki po naciśnięciu lub uderzeniu uwalniają brunatny pył zarodników przez otwór w szczycie grzyba. W wielu regionach Polski purchawki mają też potoczne nazwy, takie jak „dymki”, „kurzawki” czy „pierzchawki”.

Getty Images, TonyBaggett

Jak wyglądają młode purchawki?

Największą zaletą młodych purchawek jest ich biały, zwarty miąższ. To właśnie on świadczy o tym, że grzyb jest jeszcze młody i nadaje się do spożycia. Owocniki mają kulisty lub gruszkowaty kształt, a ich powierzchnia może być gładka albo pokryta drobnymi kolcami lub brodawkami, które z czasem odpadają.

Przed włożeniem purchawki do koszyka zawsze przekrój ją wzdłuż. Wnętrze powinno być całkowicie białe, jednolite i bez śladów tworzącego się kapelusza czy blaszek. Jeśli miąższ zaczyna żółknąć, oliwkowieć lub brązowieć, taki okaz jest już zbyt stary.

Największą ostrożność zachowaj przy bardzo młodych muchomorach znajdujących się jeszcze w osłonie całkowitej. Z zewnątrz mogą przypominać purchawki, jednak po przekrojeniu od razu zobaczysz zawiązki kapelusza i trzonu. Prawdziwa młoda purchawka ma w środku jednolity, biały miąższ bez wykształconych elementów przyszłego owocnika.

Gdzie rosną młode purchawki? Występowanie w Polsce

Młode purchawki są bardzo rozpowszechnione w całej Polsce. Spotkasz je zarówno na terenach nizinnych, jak i w górach. Najczęściej rosną na łąkach, pastwiskach, polanach, przy drogach leśnych, na skrajach lasów oraz w widnych lasach liściastych i mieszanych. Niektóre gatunki pojawiają się także na próchniejącym drewnie lub w miejscach bogatych w materię organiczną.

W przeciwieństwie do wielu popularnych grzybów leśnych purchawki nie tworzą mikoryzy z drzewami. Rozwijają się w glebie bogatej w rozkładające się szczątki organiczne.

Pierwsze owocniki pojawiają się już wczesnym latem, ale największy wysyp przypada zwykle od sierpnia do października. Najliczniej wyrastają po okresach ciepłej, wilgotnej pogody.

Jak przyrządzić młode purchawki?

Młode purchawki najlepiej smakują zaraz po zbiorze. Po oczyszczeniu możesz pokroić je w plastry i usmażyć na maśle lub oleju. Wielu grzybiarzy obtacza je wcześniej w jajku i bułce tartej, przygotowując podobnie jak kanie.

Świetnie sprawdzają się również jako dodatek do jajecznicy, sosów, makaronów czy zup. Mniejsze okazy można smażyć w całości, natomiast większe warto pokroić na równe kawałki, aby równomiernie się usmażyły.Pamiętaj, że młode purchawki szybko tracą świeżość. Najlepiej przygotuj je jeszcze tego samego dnia, w którym wrócisz z grzybobrania.

Porady zawarte w powyższym artykule to jedynie sugestia i nie zastępują profesjonalnej oceny. Jeśli nie jesteś w pełni pewny/pewna, że zebrane grzyby są jadalne, lepiej zrezygnuj z ich spożycia. Pamiętaj, że w razie wątpliwości należy skonsultować się z doświadczonym grzyboznawcą - w stacjach sanitarno-epidemiologicznych pełnią dyżury specjaliści, którzy bezpłatnie ocenią, czy dany grzyb jest jadalny.