Kruche ciasto czasem wychodzi zbite i bez życia. Ucierane kapryśnie osiada i rozczarowuje zakalcem. A co, jeśli połączyć najlepsze cechy obu wypieków? Powstanie bretoński placek, który zachwyca całe pokolenia domowych i profesjonalnych cukierników swoją prostotą. Nie potrzebujesz wałka, nie walczysz z klejącym się i topiącym w dłoniach ciastem. Cienka warstwa owocowego nadzienia jest miłą niespodzianką, bo nie wyłania się spod kratki jak w amerykańskim „pie”. Zobacz, jak przyrządzić francuskie ciasto maślane, a nawet tradycyjna babcina szarlotka wyda ci się przeciętniakiem. 

Czym jest słynne gâteau breton?

Bretońskie ciasto to tradycyjny francuski wypiek, który jest zaskakująco bogaty w smaku (nawet bez nadzienia), mocno maślany i zwarty, ale jednocześnie delikatny. W mojej kulinarnej wyobraźni plasuje się gdzieś pomiędzy rozpływającym się w ustach kruchym ciasteczkiem, a babką piaskową lub ucieranym plackiem.

Nie wieńczą go grudki kruszonki ani pleciona kratka z ciasta, a mimo wszystko robi wrażenie. Całkowicie płaski i dokładnie kryjący nadzienie wierzch ma piękny złoty kolor i zazwyczaj zdobiony jest delikatnymi nacięciami, przez co sprawia wrażenie artystycznej porcelany wykonanej techniką krakelury. 

Nadzienie zwykle tworzy cienką warstwę, a pierwsze skrzypce gra właśnie ciasto. Jego maślany przepych smaku świetnie przecinają kwaskowe przetwory lub prażone owoce. 

Owocowe nadzienie – sezonowe pomysły

Do środka bretońskiego ciasta maślanego może trafić dowolne nadzienie, pod warunkiem że za bardzo nie obciąży i nie nasączy spodu. Powinno się dobrze rozsmarowywać, żeby stworzyć równą warstwę. Dlatego świetnie sprawdzają się gęste konfitury i przeciery. Pomiędzy warstwy maślanego ciasta możesz włożyć na przykład dżem wiśniowy lub mus jabłkowy (najlepiej z papierówek). 

Jeśli nie chcesz sięgać po słoiczki, tylko wykorzystać świeże sezonowe składniki, możesz przygotować szybką frużelinę – uprażyć owoce, odparować z nich nadmiar wody i zagęścić skrobią lub kisielem w proszku. Sprawdzą się tu na przykład jagody, borówki, maliny lub jeżyny, ale możesz tak naprawdę dać się ponieść kulinarnej fantazji.  

Fot. Getty/iStock, Basilios1

Przepis na francuski placek maślany

Składniki:

  • 220 g masła
  • 250 g cukru
  • 1 szczypta soli
  • 6 żółtek
  • 1 łyżeczka esencji waniliowej
  • 330 g mąki pszennej
  • 1 łyżeczka proszku do pieczenia
  • dodatkowo: dowolny dżem lub przecier, 1 żółtko, 1 łyżka śmietanki kremówki

Przygotowanie:

  1. Zadbaj o to, żeby wszystkie składniki miały temperaturę pokojową. Masło ma być miękkie, żółtka nie powinny trafić do ciasta prosto z lodówki.
  2. Utrzyj masło z cukrem i solą na kremową masę. Jedno po drugim dodawaj żółtka, po każdym dokładnie miksując całość. Wkręć też esencję waniliową. 
  3. Na końcu dodaj suche składniki. Zmiksuj ciasto na najniższych obrotach miksera.
  4. Wyłóż połowę ciasta do tortownicy o średnicy 21 cm. Lekko zwilż palce i dociśnij masę tak, żeby pokryła boki do 3/4 wysokości foremki. Schładzaj ją przez kwadrans w zamrażarce.
  5. Rozsmaruj wybrane owocowe nadzienie na spodzie, zostawiając czyste ranty o szerokości około 1 cm. Ponownie schłodź ciasto (10 minut wystarczy).
  6. Umieść pozostałe ciasto na wierzchu (najlepiej układać niewielkie kawałki). Rozsmaruj je po całej powierzchni lekko zwilżoną szpatułką. 
  7. Jeśli chcesz, możesz zrobić delikatny wzór kratki nożem lub widelcem.
  8. Posmaruj wierzch ciasta żółtkiem rozmąconym z kremówką. Piecz przez około 50 minut w 180°C.