Jeszcze kilkadziesiąt lat temu w wielu domach nic nie mogło się zmarnować. Gospodynie szukały więc sposobów, by zachować smak lata na zimę. Suszono owoce, gotowano powidła, robiono kompoty i przygotowywano właśnie litewski ser jabłkowy. Choć nazwa brzmi dość zagadkowo, to deser bardzo prosty, a jednocześnie niezwykle pomysłowy. Jeśli lubisz tradycyjną kuchnię i stare receptury, ten przysmak może cię naprawdę zaskoczyć.

„Oszukany ser” - litewski specjał o ciekawej historii

Litewski ser jabłkowy, nazywany obuolių sūris to tradycyjny deser owocowy pochodzący z Litwy. Historia tego specjału sięga co najmniej XVII wieku. Nazwa „oszukany ser” nie wzięła się z przypadku. Po ugotowaniu masę jabłkową zawijano w lniane płótno albo gazę, a następnie prasowano pod ciężarem dokładnie tak, jak robi się to przy niektórych serach dojrzewających. Potem gotowy bloczek suszono nawet przez kilka tygodni, dzięki czemu stawał się twardy, zwarty i nadawał się do krojenia w cienkie plasterki.

W dawnych litewskich domach taki ser bywał prawdziwym rarytasem. Podawano go podczas świąt, wesel i rodzinnych spotkań. Dobrze wysuszony mógł być przechowywany bardzo długo bez lodówki i to właśnie dlatego był tak cenny w czasach, gdy nie istniały nowoczesne metody chłodzenia żywności. 

Ciekawostką jest to, że dawniej litewski ser jabłkowy bywał ozdobą świątecznych stołów. Niektóre gospodynie dodawały do środka orzechy, suszone owoce albo korzenne przyprawy sprowadzane z daleka, a dzięki temu deser stawał się bardziej elegancki i aromatyczny.

Jak jeść litewski ser jabłkowy?

Litewski ser jabłkowy możesz podawać na wiele sposobów. Najczęściej kroi się go w cienkie plasterki i serwuje do herbaty albo kawy. Smakuje trochę jak bardzo gęsta marmolada, ale ma bardziej zwartą i lekko ciągnącą konsystencję. Można go więc stosować jako dodatek do pieczywa, naleśników, racuchów czy nawet owsianki.

Bardzo ciekawie smakuje również w wersji wytrawnej. Możesz połączyć go z dojrzewającym serem, pieczonym mięsem albo pasztetem. Słodko-kwaśny smak jabłek świetnie przełamuje tłustość takich dań i sprawia, że nabierają one zupełnie nowego charakteru.

Prosty przepis na domowy litewski ser jabłkowy

Składniki:

  • 2 kg kwaśnych jabłek,
  • 400 g cukru albo 300 g miodu,
  • 1 łyżeczka cynamonu,
  • garść orzechów włoskich,
  • opcjonalnie kilka goździków.

Sposób przygotowania:

  1. Jabłka umyj, obierz i usuń gniazda nasienne. Pokrój owoce na mniejsze kawałki, zasyp cukrem i odstaw na całą noc. 
  2. Następnego dnia odlej sok do garnka i gotuj go, aż wyraźnie się zredukuje. Następnie dodaj jabłka i gotuj wszystko bardzo powoli.
  3. Regularnie mieszaj masę, żeby się nie przypaliła, a gdy stanie się bardzo gęsta i zacznie odchodzić od ścianek garnka, dodaj przyprawy oraz orzechy.
  4. Gorącą masę przełóż na gazę albo lnianą ściereczkę. Uformuj całość w bloczek jak twaróg klinek i dociśnij czymś ciężkim. Pozostaw do suszenia na kilka dni w suchym miejscu.

Im dłużej ser będzie się suszył, tym stanie się bardziej zwarty. Dawniej niektóre gospodynie przechowywały go nawet przez kilka miesięcy.