Przed świętami zawsze jest tyle do zrobienia, że każda zaoszczędzona godzina jest na wagę złota. Trzeba przygotować pierogi, uszka, barszcz, śledzie i jeszcze znaleźć czas na pieczenie ciast. Dlatego od pewnego czasu nie zostawiam wszystkiego na ostatnie dni grudnia. Świąteczny makowiec przygotowuję już w listopadzie, a potem wkładam do zamrażarki. To jeden z tych kuchennych sposobów, które naprawdę ułatwiają organizację świątecznych przygotowań.

Najbardziej lubię tradycyjny makowiec zawijany z ciasta drożdżowego. Ma delikatne, maślane ciasto i sporą ilość aromatycznego nadzienia. Po przekrojeniu widać piękną spiralę, która sprawia, że nawet zwyczajny kawałek wygląda odświętnie.

Najważniejsze jest jednak to, co zrobisz z makowcem po upieczeniu. Zamiast od razu polewać go lukrem, poczekaj, aż całkowicie wystygnie, i odpowiednio zabezpiecz przed zamrożeniem. W grudniu wyjmiesz gotowe ciasto, rozmrozisz je i udekorujesz. Dzięki temu na świątecznym stole pojawi się tradycyjny wypiek, a ty unikniesz dodatkowego zamieszania.

Makowiec na święta przygotuj wcześniej. W listopadzie upiecz, a w grudniu tylko udekoruj

Makowiec zawijany to jedno z tych ciast, bez których trudno wyobrazić sobie tradycyjne Boże Narodzenie. Jest słodki, pachnący i pięknie prezentuje się na półmisku. Jego przygotowanie wymaga jednak trochę czasu, szczególnie jeśli robisz jednocześnie kilka innych świątecznych potraw. Dlatego właśnie tak bardzo lubię pomysł, żeby upiec makowiec już w listopadzie i zamrozić go na grudniowe święta.

Nie musisz obawiać się, że taki wypiek będzie nadawał się tylko do szybkiego zjedzenia. Odpowiednio zabezpieczony makowiec zachowuje świeżość w zamrażarce nawet przez około trzy miesiące. Jeśli przygotujesz go pod koniec listopada, bez problemu doczeka Bożego Narodzenia. Kluczowe są jednak właściwe pakowanie i powolne rozmrażanie.

Do nadzienia przygotuj masę makową oraz białka jajek. Jeśli masz własną, sprawdzoną masę makową, wykorzystaj ją do wypieku. Jeśli zależy ci na oszczędności czasu, sięgnij po gotową masę z puszki. Pamiętaj tylko, żeby sprawdzić jej konsystencję. Zbyt wilgotne nadzienie może sprawić, że ciasto nie upiecze się tak, jak powinno.

Domową masę makową również warto przygotować z wyprzedzeniem. Możesz przechowywać ją w zamrażarce nawet przez rok. To przydatne szczególnie wtedy, gdy zamierzasz upiec więcej niż jeden makowiec albo wykorzystać nadzienie również do innych wypieków.

Sam makowiec nie jest trudny do zrobienia. Na przygotowanie przeznacz około dwóch godzin, a na pieczenie kolejne 40 minut. Większość czasu zajmie wyrastanie ciasta drożdżowego. W tym czasie nie musisz jednak stać przy blacie. Przykryj miskę ściereczką i zajmij się pozostałymi kuchennymi obowiązkami.

Warto też pamiętać o rozmiarze wypieku. Z podanych składników otrzymasz makowiec o długości około 50 cm. To naprawdę duża rolada, która może nie zmieścić się w każdym piekarniku. Jeśli masz mniejszy sprzęt, podziel ciasto i nadzienie na dwie części. Przygotuj dwa krótsze makowce, które łatwiej upieczesz, przechowasz i później rozmrozisz.

A dlaczego polecam zostawić lukrowanie na grudzień? To proste. Lukier zamrożony razem z ciastem może po rozmrożeniu popękać albo stracić swój ładny wygląd. Dlatego w listopadzie upiecz sam makowiec, a białym lukrem i suchym makiem udekoruj go dopiero przed podaniem. Dzięki temu ciasto będzie wyglądało tak, jakbyś przygotowała je specjalnie na świąteczny stół.

makowiec listopadowyAdobe Stock, Paweł Kacperek

Przepis na świąteczny makowiec zawijany z ciasta drożdżowego

Składniki:

Na ciasto drożdżowe:

  • 500 g mąki pszennej, np. uniwersalnej
  • 100 g masła (pół kostki)
  • 100 g cukru
  • 2 żółtka średnich lub dużych jajek
  • minimum 140 ml mleka, w razie potrzeby więcej
  • 40 g świeżych drożdży lub 12 g drożdży suchych

Na masę makową i dekorację:

  • 600 g masy makowej
  • 3 białka jajek
  • 150 ml białego lukru
  • 1 łyżka suchego maku

Sposób przygotowania:

  1. Przygotuj składniki. Wyjmij wcześniej jajka z lodówki. Masło, mleko i cukier umieść w rondelku. Podgrzewaj na małym ogniu, aż masło całkowicie się rozpuści. Odstaw rondelek i poczekaj, aż mieszanka przestygnie do około 40°C.
  2. Połącz składniki ciasta. Do dużej miski przełóż dwa żółtka. Dodaj 40 g świeżych drożdży lub 12 g suchych. Rozetrzyj je z żółtkami, a następnie wlej letnie mleko z masłem i cukrem.
  3. Wsyp przesianą mąkę pszenną. Wyrabiaj ciasto ręcznie przez około pięć minut, aż stanie się jednolite, miękkie i gładkie. Jeśli wolisz, użyj miksera z hakami do ciasta drożdżowego.
  4. Zostaw ciasto do wyrośnięcia. Uformuj kulę i przełóż ją do miski. Przykryj bawełnianą ściereczką albo folią. Odstaw w ciepłe miejsce na minimum półtorej godziny. Ciasto powinno wyraźnie zwiększyć objętość, nawet trzykrotnie.
  5. Przygotuj nadzienie makowe. Jeśli korzystasz z domowej masy makowej, ubij trzy białka na półsztywną pianę. Delikatnie połącz ją z 600 g nadzienia. Dzięki temu masa będzie bardziej spoista i nie zacznie się nadmiernie kruszyć podczas krojenia. Jeśli używasz kupnego nadzienia, spróbuj go i oceń jego wilgotność. Gdy jest zbyt mokre, podgrzej je na odkrytej patelni z łyżeczką masła, aż nadmiar wody odparuje. Wystudź, a następnie delikatnie wmieszaj pianę z dwóch białek ubitych na sztywno, zgodnie ze wskazówką dla gotowej masy.
  6. Wyrośniętą kulę przełóż na stolnicę. Rozwałkuj na placek grubości około 1-1,5 cm. Nie podsypuj blatu mąką, jeśli ciasto się do niego nie przykleja.
  7. Rozprowadź nadzienie. Wyłóż masę makową na rozwałkowany placek i rozprowadź ją równomiernie po powierzchni. Następnie zwiń ciasto w podłużny rulon.
  8. Przenieś roladę na papier do pieczenia i owiń ją dwukrotnie. Pozostaw około centymetra wolnego miejsca między ciastem a papierem. Dzięki temu makowiec będzie miał przestrzeń do rośnięcia, ale nie rozłoży się na boki podczas pieczenia.
  9. Ułóż zawinięte ciasto na blasze i wstaw na środkową półkę piekarnika. Piecz przez 40 minut w temperaturze 180°C z termoobiegiem albo 190°C w trybie góra-dół.
  10. Po zakończeniu pieczenia wyłącz piekarnik i lekko uchyl drzwiczki na 15 minut. Następnie wyjmij makowiec, zdejmij papier i przełóż ciasto na kratkę, żeby całkowicie wystygło.
  11. Zamroź albo udekoruj. Jeśli szykujesz makowiec na święta już w listopadzie, nie polewaj go jeszcze lukrem. Szczelnie zapakuj i zamroź. Przed świętami rozmroź go przez noc w lodówce, a następnie polej białym lukrem i posyp łyżką suchego maku.

Jak zamrozić makowiec w listopadzie, żeby na święta smakował jak świeżo upieczony?

Samo upieczenie makowca z wyprzedzeniem to dopiero połowa sukcesu. Jeśli chcesz wyjąć w grudniu z zamrażarki miękkie, smaczne ciasto, musisz odpowiednio je zabezpieczyć. W przeciwnym razie wypiek może wyschnąć, wchłonąć zapachy innych produktów albo stracić swoją przyjemną konsystencję.

Pierwsza i najważniejsza zasada brzmi: nigdy nie wkładaj do zamrażarki ciepłego makowca. Po upieczeniu zdejmij papier, ułóż ciasto na kratce i poczekaj, aż całkowicie wystygnie. Nie przyspieszaj tego etapu. Jeśli owiniesz jeszcze ciepły wypiek folią, wewnątrz opakowania zacznie zbierać się wilgoć. Po rozmrożeniu może to niekorzystnie wpłynąć na jego strukturę.

Kiedy makowiec będzie już zimny, przygotuj folię spożywczą. Owiń nią ciasto dokładnie, tak żeby nie pozostawić odkrytych fragmentów. Zwróć szczególną uwagę na końce rolady. To właśnie tam ciasto jest bardziej narażone na wysychanie.

Następnie włóż owinięty makowiec do dużej torby strunowej lub szczelnego pojemnika przeznaczonego do zamrażania żywności. Takie podwójne zabezpieczenie chroni wypiek przed wilgocią i pochłanianiem zapachów z zamrażarki.

Jeśli wcześniej przygotowałaś dwa krótsze makowce, zapakuj każdy osobno. To bardzo praktyczne rozwiązanie. W grudniu wyjmiesz dokładnie tyle ciasta, ile potrzebujesz na świąteczny stół, bez konieczności rozmrażania całej porcji.

Równie ważne jest późniejsze rozmrażanie. Nie wyciągaj makowca z zamrażarki na ostatnią chwilę. Zaplanuj ten etap wcześniej i przełóż ciasto do lodówki na całą noc. Powolne rozmrażanie pomaga zachować jego strukturę.

Nie polewaj makowca lukrem przed zamrożeniem. Biała polewa najlepiej wygląda wtedy, gdy przygotujesz ją już po rozmrożeniu ciasta. Unikniesz w ten sposób pękania lukru i jego matowienia.

Kiedy ciasto będzie gotowe do podania, udekoruj je białym lukrem i posyp suchym makiem. Jeśli chcesz przyspieszyć zastyganie polewy, włóż udekorowany makowiec na kilka minut do piekarnika nagrzanego do 80°C.

Pamiętaj jeszcze o jednym ważnym szczególe. Jeśli do masy makowej użyłaś wcześniej mrożonych białek, nie zamrażaj ponownie gotowego makowca. Jeśli planujesz mrożenie całego wypieku, przygotuj nadzienie ze świeżych, niemrożonych białek.