Podczas jesiennego grzybobrania spójrz więc nie tylko pod sosny czy świerki. Przyjrzyj się polanom, łąkom, skrajom lasów i trawiastym miejscom. Właśnie tam możesz natknąć się na okazałe grzyby z charakterystycznym fioletowawym trzonem. Gdy już poznasz ich najważniejsze cechy, następnym razem znacznie łatwiej zwrócisz na nie uwagę.

Fioletowa nóżka zdradza ją od razu. Tak wygląda gąsówka dwubarwna

Mowa o gąsówce dwubarwnej (łac. Lepista personata lub Lepista saeva). Ma też inną zabawiejszą nazwę, która rozśmieszy niejednego wujka - nazywa się go też gąską zdradliwą. Jej kapelusz osiąga zwykle 5-12 cm, choć może dorastać nawet do około 16 cm. Kapelusz jest szarobeżowy, ochrowoszary lub jasnobrązowy. Najbardziej charakterystyczny jest jednak masywny trzon pokryty fioletowymi włókienkami. Miąższ pozostaje białawy, a blaszki są jasne.

AdobeStock LFRabanedo

Nie pomyl jej z gąsówką fioletowawą. Ta ma fioletowy nie tylko trzon, lecz także kapelusz i blaszki. Zachowaj ostrożność również ze względu na podobieństwo niektórych fioletowo zabarwionych grzybów do zasłonaków. Jeśli okaz nie pasuje do wszystkich cech gatunku, zostaw go na miejscu.

Nie szukaj jej pod świerkiem. Całe grupy wyrastają na trawie

Gąsówka dwubarwna potrafi pojawiać się licznie, czasami tworząc charakterystyczne kręgi. Szukaj jej przede wszystkim na łąkach, polanach, obrzeżach lasów i w parkach. To gatunek zaliczany w Polsce do dość powszechnych. Owocniki wyrastają od lata do późnej jesieni, dlatego warto wypatrywać ich także wtedy, gdy główny wysyp popularnych grzybów zaczyna już słabnąć.

Zbieraj jędrne, nieprzerośnięte okazy. Trzon jest dość twardy i włóknisty, dlatego do słoików najlepiej nadają się młode kapelusze. Czyszczenie w ramach obróbki po zbiorach idzie szybko, bo grzyby mają gładkie kapelusze i zwarte blaszki. Wystarczy do tego zwykle pędzelek. 

AdobeStock Georgy

W słoiku pokazuje, na co ją stać. Najpierw jednak dobrze ją przygotuj

Gąsówka dwubarwna jest grzybem jadalnym i cenionym kulinarnie. Do marynowania wybierz młode, zwarte kapelusze, dokładnie je oczyść i poddaj obróbce termicznej. Gąsówki tego typu wymagają dokładnego ugotowania i nie mogą być jedzone na surowo. Potem przygotuj je w swojej ulubionej marynacie. Dzięki zwartemu miąższowi młode egzemplarze dobrze sprawdzają się w słoikach.

Następnym razem nie omijaj więc automatycznie szarobeżowych, niepozornych kapeluszy wystających z trawy. Wydają się nijakie, ale do zamarynowania nadają się tak samo dobrze i są równie smaczne jak podgrzybki czy maślaki. Najpierw dokładnie sprawdź cechy grzyba. Jeśli potwierdzisz, że masz przed sobą gąsówkę dwubarwną, możesz wykorzystać ją w kuchni zamiast zostawiać cały wysyp na łące czy polanie - jak inni nieświadomi grzybiarze.

Porady zawarte w powyższym artykule to jedynie sugestia i nie zastępują profesjonalnej oceny. Jeśli nie jesteś w pełni pewny/pewna, że zebrane grzyby są jadalne, lepiej zrezygnuj z ich spożycia. Pamiętaj, że w razie wątpliwości należy skonsultować się z doświadczonym grzyboznawcą - w stacjach sanitarno-epidemiologicznych pełnią dyżury specjaliści, którzy bezpłatnie ocenią, czy dany grzyb jest jadalny.