Nie każdy grzyb musi mieć mięsisty kapelusz i gruby trzon, żeby zasługiwać na uwagę. Czasem największe skarby kryją się tuż przy ziemi, wśród liści i na leśnych ścieżkach. Jeśli podczas grzybobrania patrzysz wyłącznie pod nogi w poszukiwaniu prawdziwków, łatwo przeoczysz ten niezwykły okaz. A szkoda, bo wygląda jak małe dzieło sztuki i na talerzu, w słoiku czy w miseczce budzi zachwyt. Gdyby tylko sam mógł założyć profil na Instagramie, zdobywałby setki polubień i pozytywnych komentarzy dziennie.

Wygląda jak skórka pomarańczy porzucona w lesie. Tu ją znajdziesz

Dzieżka pomarańczowa (łac. Aleuria aurantia) to grzyb, który trudno pomylić z klasycznymi leśnymi okazami. Nie ma typowego kapelusza ani trzonu. Tworzy za to intensywnie pomarańczowe miseczki o pofalowanych brzegach, osiągające nawet 10 cm średnicy. Ich wnętrze jest gładkie i jaskrawe, a zewnętrzna powierzchnia jaśniejsza, delikatnie aksamitna. Miąższ jest cienki i kruchy, niemal pozbawiony zapachu i wyrazistego smaku.

AdobeStock Kimberly Boyles

Rośnie w Ameryce Północnej i w Europie. W Polsce spotkasz ją zarówno w lasach liściastych, iglastych, jak i mieszanych. Szukaj jej na odsłoniętej, wilgotnej ziemi, przy leśnych drogach, ścieżkach, na polanach i skrajach lasów. Lubi nasłonecznione miejsca i gliniaste podłoże. Rośnie także w parkach i ogrodach, często całymi grupami. Pojawia się od lata, przeważnie do końca października, choć przy łagodnej jesieni znajdziesz ją również w listopadzie. 

Zbieraj młode, jędrne okazy i układaj je ostrożnie w osobnym koszyku. Są wyjątkowo kruche. Jeśli zachowają swój kształt, na talerzu będą wyglądały jak małe pomarańczowe kwiaty.

Nie każda pomarańczowa miseczka jest tym samym grzybem

Dzieżkę pomarańczową łatwo skojarzyć z czarką austriacką, która ma jednak bardziej czerwone owocniki i wyrasta głównie wiosną na martwych gałązkach. Do dzieżki podobna, choć zwykle drobniejsza jest też kielonka błyszcząca, wyróżniająca się żółtopomarańczową barwą i zielonkawymi przebarwieniami. Uważaj również na inne podobne grzyby miseczkowate. Sam kolor nie wystarczy do rozpoznania gatunku. 

AdobeStock Milan

Dzieżka na Instagramie zrobi furorę, a w marynacie przejmie każdy smak

Mówią, że z „ładnej miski się nie najesz”, ale przypadek miseczkowatej dzieżki jest wyjątkowy. Dzieżka pomarańczowa jest uznawana za grzyb jadalny, choć nie należy do kulinarnych rarytasów. Jej największy atut to wygląd. Dzięki delikatnemu, neutralnemu smakowi świetnie sprawdzi się jako kolorowy dodatek do potraw. 

Najpierw dokładnie oczyść owocniki z ziemi i piasku, a następnie poddaj je obróbce termicznej. Wykorzystaj je do sałatek ze „ściółką” z rukoli lub roszponki, pieczonymi warzywami lub serem. Pomarańczowe miseczki będą wyglądały niezwykle efektownie na zielonym tle.

Wypróbuj też marynowanie. Dzieżka nie ma dominującego smaku, dlatego łatwo przejmuje aromat przypraw i zalewy. Pasuje do marynat słodko-kwaśnych z octem jabłkowym, delikatnych z miodem i gorczycą oraz pikantnych z chili i czosnkiem. 

Porady zawarte w powyższym artykule to jedynie sugestia i nie zastępują profesjonalnej oceny. Jeśli nie jesteś w pełni pewny/pewna, że zebrane grzyby są jadalne, lepiej zrezygnuj z ich spożycia. Pamiętaj, że w razie wątpliwości należy skonsultować się z doświadczonym grzyboznawcą - w stacjach sanitarno-epidemiologicznych pełnią dyżury specjaliści, którzy bezpłatnie ocenią, czy dany grzyb jest jadalny.