Zanim na dobre ruszysz na kanie, już w kwietniu możesz poczuć przedsmak sezonu. Wystarczy, że trafisz na jasne, niepozorne kapelusze rosnące przy ścieżkach i na skrajach lasu. Ja robię z nimi prostą rzecz, panieruję i smażę dokładnie tak jak kanie. Smak może trochę delikatniejszy, ale daje ogromną satysfakcję. To takie małe, wiosenne otwarcie sezonu, kiedy jeszcze czekasz na prawdziwy wysyp.
Ciemnobiałka płowa, czyli wiosenny rarytas dla uważnych grzybiarzy
Ciemnobiałka płowa (Melanoleuca cognata) należy do rodziny gąskowatych. Wśród grzybiarzy nie ma wielu popularnych nazw, dlatego najczęściej używa się nazwy naukowej lub jej spolszczenia. To grzyb wiosenny, dość niedoceniany, ale ceniony przez tych, którzy go znają i potrafią bezpiecznie rozpoznać.
Kapelusz ma od kilku do kilkunastu centymetrów średnicy. Jest jasnobrązowy, płowy, czasem lekko szarawy. Powierzchnia jest gładka, sucha, z wiekiem może się nieco spłaszczać. Blaszki są jasne, białawe do kremowych, z czasem mogą lekko przyciemniać. Są dość gęste i przyrośnięte do trzonu. Trzon jest smukły, włóknisty, bez pierścienia. Miąższ ma delikatny, lekko mączny zapach.
Uważaj na pomyłki, możesz ją pomylić z:
- niektórymi lejkówkami,
- młodymi gąskami,
- a nawet niektórymi trującymi gatunkami z rodzaju Entoloma.
Dlatego zawsze dokładnie sprawdzaj cechy i nie zbieraj, jeśli masz wątpliwości.
Adobe Stock, Gerhard
Gdzie rośnie ciemnobiałka płowa? Występowanie w Polsce
Znajdziesz ją przede wszystkim:
- na skrajach lasów,
- przy drogach leśnych,
- na polanach i w zaroślach.
Lubi gleby żyzne i nasłonecznione miejsca. Często rośnie w pobliżu drzew liściastych, ale nie jest tak silnie związana z konkretnym gatunkiem jak borowiki. Pojawia się bardzo wcześnie, już w kwietniu i maju. W Polsce występuje dość powszechnie, choć wiele osób ją pomija, bo nie zna jej wartości.
Zbieraj młode, jędrne okazy, które mają najlepszy smak i strukturę. Starsze egzemplarze mogą być bardziej włókniste i mniej aromatyczne.
Jak smakuje ciemnobiałka płowa?
Ciemnobiałka płowa ma smak delikatny, lekko orzechowy, z subtelną nutą mączną, która po smażeniu staje się przyjemnie wyrazista. Kiedy ją usmażysz na maśle, nabiera lekkiej chrupkości na brzegach, a środek pozostaje miękki i soczysty. Nie jest tak intensywna jak borowiki czy podgrzybki, ale właśnie przez tę łagodność świetnie chłonie przyprawy i dodatki, dlatego tak dobrze wychodzi w panierce, jak kanie, albo w prostej jajecznicy.
Jak przyrządzić ciemnobiałkę płową?
Kapelusze możesz przygotować bardzo prosto. Oczyść je dokładnie, pokrój większe sztuki i wrzuć na patelnię z masłem. Usmaż je jak kanie, aż lekko się zarumienią. Dodaj sól, pieprz i świeżą natkę. Świetnie sprawdzą się:
- do jajecznicy,
- do sosów śmietanowych,
- jako dodatek do makaronu.
Możesz też je poddusić z cebulą i zrobić szybki sos do mięsa lub ziemniaków.
