Na co dzień mijasz ją setki razy. Rośnie przy chodnikach, w parkach, na skraju trawnika. Niby chwast, niby nic specjalnego. Sam długo ją ignorowałam. Dopiero kiedy pierwszy raz wrzuciłam ją na patelnię z masłem i czosnkiem, zrozumiałam, że to spory błąd. W kuchni działa trochę jak szpinak, ale ma swój charakter. Dziś pokażę ci, jak ją rozpoznać, jak smakuje i co z niej zrobić, żeby faktycznie miało sens.

Co to jest jasnota purpurowa, jak wygląda i gdzie ją znajdziesz

Jasnota purpurowa to roślina, którą bardzo łatwo przeoczyć. Nie dlatego, że jest rzadka. Wręcz przeciwnie, jest wszędzie. Problem w tym, że wygląda trochę jak pokrzywa i wiele osób omija ją szerokim łukiem. Tylko że w przeciwieństwie do pokrzywy, nie parzy.

Rozpoznasz ją po charakterystycznych liściach. Są miękkie, delikatnie omszone i mają sercowaty kształt z lekko ząbkowanym brzegiem. Najbardziej wyróżnia się jednak kolor. Górne liście często mają purpurowy, lekko fioletowy odcień. To właśnie od tego bierze się jej nazwa. Kiedy zobaczysz ją z bliska, zauważysz też drobne, różowo-fioletowe kwiaty.

Rośnie nisko przy ziemi, tworzy takie zielono-fioletowe „kępki”. Spotkasz ją na trawnikach, przy ścieżkach, na nieużytkach, a nawet między kostką brukową. Najwięcej pojawia się jej wczesną wiosną, kiedy jeszcze niewiele innych roślin startuje.

Zbieranie jest banalne. Wystarczy zerwać młode wierzchołki i liście.

Getty/iStock, igaguri_1

Jak smakuje jasnota purpurowa i do czego ją porównać

Pierwsze pytanie, które zwykle się pojawia: czy to w ogóle jest dobre? Odpowiedź brzmi, tak, ale pod jednym warunkiem. Musisz wiedzieć, czego się spodziewać.

Jasnota purpurowa jest delikatna. Nie ma intensywnego, dominującego smaku. Najbliżej jej do młodego szpinaku, ale z lekką nutą ziołową. Nie jest gorzka, co dla wielu osób jest dużym plusem. Ma subtelną świeżość, trochę jak mieszanka sałaty i dzikich ziół.

Kiedy podsmażysz ją na maśle z czosnkiem, robi się miękka i lekko kremowa w konsystencji. Wtedy najbardziej przypomina szpinak, ale nie jest tak „wodnista”. Ma więcej struktury. Ja lubię dodać odrobinę soli i pieprzu, czasem parmezan. To wystarczy.

Jeśli porównać ją do innych „chwastów”, wypada naprawdę dobrze. Pokrzywa jest bardziej intensywna i ziemista. Mniszek lekarski potrafi być gorzki. Szczaw z kolei jest wyraźnie kwaśny. Jasnota jest gdzieś pośrodku, łagodna i łatwa w użyciu.

Dla mnie największym zaskoczeniem było pesto. Serio. Nie spodziewałam się, że coś tak niepozornego może dać tak dobry efekt. W smaku jest trochę bardziej „zielone” niż klasyczne bazyliowe, ale nadal bardzo przyjemne.

Jak jeść jasnotę purpurową?

Najlepsze w jasnocie jest to, że nie wymaga skomplikowanych przygotowań. Możesz ją potraktować jak zwykłe liście, coś pomiędzy sałatą a szpinakiem. Ja najczęściej działam intuicyjnie, bez dokładnych proporcji. Oto kilka sprawdzonych sposobów:

  • Na maśle z czosnkiem. Wrzuć liście na rozgrzane masło, dodaj czosnek, chwilę podsmaż. Gotowe w 5 minut. To najprostsza i chyba najlepsza opcja na start.
  • Pesto z jasnoty. Zblenduj liście z oliwą, czosnkiem, orzechami (np. nerkowce lub słonecznik) i serem. Smakuje świetnie z makaronem albo na kanapce.
  • Dodatek do jajecznicy. Pod koniec smażenia wrzuć garść liści. Zmiękną i delikatnie podbiją smak.
  • Sałatki na świeżo. Młode liście możesz jeść na surowo. Dodaj je do miksu sałat, skrop oliwą i cytryną.
  • Zupa typu „zielony krem”. Podsmaż cebulę, dodaj ziemniaki, zalej bulionem i na końcu dorzuć jasnotę. Zblenduj. Proste i bardzo wiosenne.
  • Kanapki i wrapy. Traktuj ją jak rukolę albo szpinak. Pasuje do twarożku, hummusu czy jajka.

Z mojego doświadczenia wynika, że najlepiej smakuje świeża. Nie warto jej długo przechowywać. Jeśli już zbierzesz większą ilość, trzymaj ją w lodówce maksymalnie dzień lub dwa.