Ziemniaki, cebula, mąka, jajko – tradycyjny przepis na placki jest tak prosty, że trudno w nim cokolwiek namieszać. A jednak wystarczy wykreślić jeden składnik, by niejeden domowy kucharz zaczął nerwowo zerkać na patelnię. Tymczasem jajko wcale nie ma monopolu na utrzymywanie kartofli w ryzach. Podobne zdolności wykazuje pewien drobiazg, który częściej trafia do owsianki niż do obiadu. Trzeba tylko wiedzieć, jak obudzić jego uśpiony talent.

Czym zastąpić jajko w plackach ziemniaczanych?

Jajko w tradycyjnych plackach ziemniaczanych pełni ważną funkcję. Łączy starte ziemniaki, cebulę i mąkę, a podczas smażenia jego białko się ścina, dzięki czemu masa zachowuje kształt. Bez niego placki również mogą się udać, ale trzeba zadbać o odpowiednią konsystencję ziemniaków i wykorzystać składnik, który pomoże je związać.

Jednym z najlepszych roślinnych zamienników jajka jest mielone siemię lniane. Te niepozorne nasiona mają właściwość, która przydaje się podczas przygotowywania wielu potraw. W kontakcie z wodą tworzą gęsty, lekko kleisty żel. Dzięki temu pomagają połączyć składniki w jednolitą masę.

W przypadku placków ziemniaczanych jest to szczególnie przydatne. Starte ziemniaki zawierają sporo wilgoci, przez co masa może rozpływać się na patelni i rozpadać przy przewracaniu. Dodatek siemienia pomaga ją ustabilizować, a jednocześnie nie wymaga dosypywania dużej ilości mąki, która mogłaby sprawić, że placki staną się ciężkie i zbite.

Warto wybierać siemię mielone, ponieważ lepiej łączy się z pozostałymi składnikami. Całe ziarenka również chłoną wodę, ale robią to wolniej i mogą być wyczuwalne w gotowym daniu. Zmielone nasiona mają delikatny, lekko orzechowy smak, który dobrze komponuje się z ziemniakami i cebulą. Przy niewielkiej ilości nie zmieniają wyraźnie smaku tradycyjnych placków.

Fot. Getty/iStock, deepspacedave

Jak przyrządzić idealną masę na placki ziemniaczane bez jajka?

Na około 500 g obranych ziemniaków przygotuj jedną płaską łyżkę mielonego siemienia lnianego i trzy łyżki wody. Wymieszaj oba składniki w niewielkiej miseczce i odstaw na 10-15 minut. W tym czasie nasiona wchłoną wodę, a mieszanka wyraźnie zgęstnieje. Tak przygotowany zamiennik odpowiada mniej więcej jednemu jajku pod względem zastosowania jako spoiwo, choć nie zachowuje się identycznie podczas smażenia.

Nie wsypuj suchych nasion bezpośrednio do ziemniaków. Mogą nie zdążyć równomiernie napęcznieć i nie połączą składników tak skutecznie. Nie przesadzaj też z ich ilością. Nadmiar siemienia może sprawić, że placki będą zbyt kleiste i wilgotne w środku.

Pamiętaj, że ważny jest też wybór ziemniaków. Najlepiej sprawdzą się odmiany typu B lub BC, które zawierają sporo skrobi. To ona dodatkowo pomaga związać masę. Ziemniaki możesz zetrzeć na drobnych oczkach tarki, jeśli zależy ci na delikatnych plackach, albo część zetrzeć grubiej, żeby uzyskać bardziej wyrazistą, chrupiącą strukturę.

Po starciu odciśnij nadmiar soku, ale nie wylewaj go od razu. Odstaw płyn na kilka minut, żeby na dnie naczynia osadziła się skrobia. Następnie ostrożnie zlej wodę, a biały osad dodaj z powrotem do ziemniaków. W ten sposób wykorzystasz ich naturalne właściwości wiążące.

Dopiero do tak przygotowanej masy dodaj żel lniany, startą cebulę, sól, pieprz i niewielką ilość mąki. Na pół kilograma ziemniaków zwykle wystarczą 1-2 łyżki. Masa powinna być gęsta, ale nadal wilgotna. 

Do czego jeszcze przydaje się ten kuchenny trik?

Siemię lniane sprawdza się nie tylko w plackach ziemniaczanych. Jego zdolność do tworzenia gęstego żelu możesz wykorzystać również w innych potrawach.

Jednym z najlepszych przykładów są kotlety warzywne. Masa przygotowana z ugotowanej kaszy, ciecierzycy, fasoli czy startych warzyw często rozpada się podczas formowania i smażenia. Dodanie wcześniej namoczonego siemienia pomaga ją zagęścić i sprawia, że kotlety łatwiej zachowują kształt.

Podobny trik możesz zastosować przy przygotowywaniu warzywnych burgerów. Szczególnie tych, których podstawą są rozdrobnione strączki i ugotowane zboża. 

Siemię przydaje się także w niektórych przepisach na muffinki, ciasteczka, placuszki śniadaniowe czy ciasta ucierane. Trzeba jednak pamiętać, że nie nadaje wypiekom takiej puszystości jak ubite jajka. Dlatego najlepiej sprawdza się w prostych wypiekach, które nie wymagają mocnego napowietrzenia.