W Grecji, podobnie jak w Polsce, nie istnieje jeden obowiązujący przepis na jarzynową. Każdy dom ma swoją wersję, a skład zależy od sezonu i zawartości kuchennych szafek. Jesienią i zimą do garnka u Greka trafiają ziemniaki, kapusta, por, marchew i seler. Całość nie przypomina jednak łagodnej i zwykle dość neutralnej zupy jarzynowej po polsku zabielanej mlekiem czy śmietaną. Jarzynowa po grecku ma śródziemnomorski „pazur”.

Grecy robią jarzynową inaczej niż my. Sekret tkwi w dwóch dodatkach

Soupa lachanikon, czyli grecka zupa jarzynowa, zawdzięcza swój charakter oliwie, przyprawom i sporej ilości soku z cytryny. W tym przepisie wykorzystaj sok z całego owocu. Dodaj go dopiero po wyłączeniu palnika, by zachował świeży, wyrazisty smak.

Drugim ciekawym dodatkiem jest trachana, tradycyjny grecki produkt zbożowy przypominający drobny makaron. Podczas gotowania pęcznieje i zagęszcza zupę. Jeśli nie masz trachany, zastąp ją makaronem orzo, drobnymi muszelkami lub ryżem.

Nie pomijaj też kuminu. Kmin rzymski jest kojarzony głównie z kuchnią bliskowschodnią, ale pojawia się też w greckiej, m.in. w soutzoukakia smyrneika, czyli podłużnych klopsikach w sosie pomidorowym. Zimowej, greckiej zupie jarzynowej nada ciepły, lekko ziemisty aromat i niezwykły smak typowy dla tego obszaru Europy - nie do pomylenia z żadnym innym. Przy okazji nie pomyl go z kminkiem, bo to dwie zupełnie różne z charakteru przyprawy. Choć z nasion i z nazwy są dość podobne, aromat mają zupełnie inny. Jeśli chcesz, by kumin miał jak największą „moc”, zmiel całe nasiona w moździerzu tuż przed dorzuceniem do zupy lub przesmaż go przez chwilę razem z warzywami - aż zapachnie. 

AdobeStock Dipali S

Przepis na zupę jarzynową po grecku

Składniki:

  • 3 marchewki
  • 3 małe ziemniaki
  • kawałek selera (ok. 150 g)
  • kawałek białej kapusty (ok. 250 g)
  • 2 cebule
  • 2 pory
  • 1 ząbek czosnku
  • 4 łyżki trachany, ryżu lub makaronu orzo
  • sól i pieprz do smaku
  • 1/2 łyżeczki mielonego kuminu
  • kilka gałązek zielonej pietruszki
  • 100 ml oliwy
  • wyciśnięty sok z 1 cytryny
  • 2 l gorącej wody
  • 1/4-1 łyżeczka łyżeczki płatków chilli (opcjonalnie)

Sposób przygotowania:

  1. Obierz cebule i czosnek, drobno posiekaj. Pory dokładnie umyj i pokrój w półplasterki.
  2. W dużym garnku rozgrzej 4,5 łyżki oliwy. Wrzuć cebulę i pory, duś na małym ogniu przez ok. 5 minut, aż się zeszklą. Dodaj czosnek i smaż jeszcze pół minuty.
  3. Marchewki obierz, pokrój w półplasterki i dodaj do garnka. Dorzuć starty na grubych oczkach seler oraz obrane ziemniaki pokrojone w kostkę.
  4. Wlej 2 l gorącej wody. Dodaj poszatkowaną kapustę, sól, pieprz i kumin. Gotuj pod przykryciem przez około 20 minut, aż warzywa zmiękną.
  5. Wsyp trachanę (lub ryż czy też makaron) i gotuj jeszcze około 10 minut na małym ogniu, co jakiś czas mieszając. Dolej resztę oliwy i gotuj przez minutę.
  6. Wyłącz palnik. Wlej sok z cytryny, dodaj posiekaną natkę pietruszki i wymieszaj. Rozlej zupę do misek. Jeśli lubisz ostrzejszy smak, posyp porcje płatkami chilli.

Nie tylko jarzynowa. Te greckie zupy też warto ugotować zimą

Jeśli lubisz greckie smaki, wypróbuj lahanosoupa, czyli kapuścianą zupę z warzywami, czasem wzbogacaną fasolą i pomidorami. Ciekawą propozycją jest również krem z porów, ziemniaków i selera, doprawiony oliwą oraz cytryną, fasoulada, czyli zupa fasolowa z sokiem z pomarańczy oraz fakes, czyli grecka zupa z zielonej soczewicy z marchewką, cebulą, pomidorami i liśćmi laurowymi oraz oregano.