Wśród deserów bez pieczenia prym wiodą serniczki na zimno, słodkości na bazie bitej śmietany i lody pod różnymi postaciami. Ale warto czasem wrócić do korzeni i wypróbować receptury, które w dużej mierze ukształtowały współczesne potrawy. Jedną z takich propozycji jest deser arkas. Można go określić staropolską wersją sernika – powstaje przez zakwaszenie masy śmietankowej, dzięki czemu tworzy się pewnego rodzaju słodki twarożek. Przeczytaj, skąd wzięła się jego sława i jak go zrobić.
Arkas – deser owiany legendą
Staropolski deser arkas serwuje się do dziś w Pilaszkowicach, gdzie powstały listy miłosne Jana III Sobieskiego do Marysieńki. Król był nie tylko mecenasem sztuki, ale też świetnym gospodarzem i miłośnikiem dobrej kuchni. Pod jego pieczą serwowano po uczcie rozmaite wety (czyli desery), a wśród nich właśnie arkas, czyli mleczną galaretę. Powstałą poprzez zakwaszenie śmietanki i jajek. Taką miksturę podgrzewało się, aż się zwarzyła, a następnie oddzielano, żeby została gęsta, słodka masa. Pomysł pochodzi prawdopodobnie z kuchni ormiańskiej, ale nie da się przywołać jego dokładnego pochodzenia.
Co ciekawe, o deserze wspominał Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu', w opisie wielkiej staropolskiej uczty, w księdze XII: „Kto zrozumie nie znane już za naszych czasów/Te półmiski kontuzów, arkasów, blemasów(...)". Dziś wiele źródeł podaje, by arkas przygotowywać podobnie jak crème brûlée (bez karmelowej skorupki), czyli poprzez podgrzanie śmietanki z wanilią, dodanie masy z żółtek, a następnie zapieczenie w kokilkach na delikatny pudding. Jednak do tradycyjnego przepisu wcale nie był potrzebny piekarnik.
Jak zrobić deser arkas?
Składniki:
- 5 żółtek
- 2 szklanki mleka
- 1/2 szklanki cukru
- 1/2 szklanki śmietany kremówki
- 1/2 cytryny
- owoce do dekoracji
Przygotowanie:
- Utrzyj żółtka ze śmietanką. Dodaj skórkę i sok z połowy cytryny.
- Zagotuj mleko z cukrem. Wymieszaj i poczekaj, aż kryształki całkiem się rozpuszczą. Zestaw z palnika.
- Wlej cienkim strumieniem do słodkiego mleka śmietankę z żółtkami i cytryną.
- Z powrotem postaw rondelek na ogniu. Podgrzewaj, aż masa się zwarzy. Powstanie w ten sposób słodki twarożek.
- Oddziel serek od płynu. Wyłóż go na gazę, podwieś i odstaw, żeby odciekł i wystygł.
- Podaj arkas w pucharku z ulubionymi dodatkami. Zimą świetnie sprawdzą się kandyzowane owoce lub owoce z puszki, latem możesz wykorzystać świeże borówki lub truskawki.
Źródło: everycakeyoubake.pl
