Blok czekoladowy to ciasto bez pieczenia, które łączy narody i różne kultury. Odpowiedniki naszego PRL-owskiego deseru można znaleźć między innymi w Danii, Niemczech, Norwegii, Turcji, a nawet w odleglejszych zakątkach świata, takich jak Malezja. Choć nie wszędzie powstał z tej samej potrzeby co w komunistycznej Polsce, jest uniwersalnym sposobem na szybkie, bezproblemowe i tanie słodycze.

Co ciekawe, w Szwecji wziął swoją nazwę od charakterystycznych poziomych linii przypominających głośnik starego radia. Niektórzy twierdzą, że chodziło też o ciche jedzenie, które miało nie przeszkadzać innym w słuchaniu audycji. Ale czy to drugie wyjaśnienie ma sens? Czekoladowa masa faktycznie jest mięciutka, ale za to zatopione w niej herbatniki chrupią wcale nie bezgłośnie.  

Z czego powstaje szwedzki blok czekoladowy?

W Polsce ten deser powstawał z mleka w proszku, margaryny i kakao, bo to były łatwo dostępne składniki, a efekt miał przypominać czekoladę bardziej niż okryte złą sławą wyroby dostępne w sklepach. W innych krajach niekoniecznie właśnie ten zestaw pojawi się na liście składników. Chodziło raczej o szybki deser bez włączania piekarnika, który mamy przygotowywały „na łapu capu” dla dzieci po szkole, gdy szafka ze słodyczami akurat świeciła pustkami.

Szwedzki blok (radiokaka) powstaje więc z prawdziwej czekolady – gorzkiej, która ma wyrazisty kakaowy smak. W przeciwieństwie do polskiego deseru zawiera jajka, a tłuszcz, który pełni rolę nośnika smaku i zapewnia odpowiednią konsystencję, to najczęściej masło lub olej kokosowy. Do środka masy nie trafiają bakalie, za to nie może w niej zabraknąć chrupiącej wkładki.

W oryginalnej wersji są to charakterystyczne ciastka marie przyjmujące kształt okrągły lub podłużny prostokątny (finger marie). Ale można je spokojnie zamienić na polski odpowiednik, bo smakują podobnie do herbatników. W Szwecji nie łamie się ich na kawałki, tylko układa z nich warstwy, co daje ten charakterystyczny „radiowy” efekt.   

Fot. Adobe Stock, Jose Flores/Wirestock

Przepis na czekoladowe ciasto „radio”

Składniki:

  • 250 g gorzkiej czekolady
  • 100 g masła
  • 150 g cukru pudru
  • 2 jajka
  • 200 g herbatników

Przygotowanie:

  1. Połam czekoladę na kawałki i wrzuć ją do rondelka. Dodaj masło. Rozpuść składniki małej mocy palnika, tak żeby nie przegrzać czekolady. Odstaw mieszankę do przestudzenia.
  2. Ubij sparzone jajka z cukrem pudrem na kogel-mogel. Wlej do niego powoli letnią masę czekoladową, cały czas mieszając.
  3. Wyłóż keksówkę folią spożywczą lub pergaminem. Na dno wylej trochę masy, a na niej umieść warstwę herbatników. Kontynuuj przekładanie obu elementów deseru w ten sam sposób, aż zużyjesz całość. Na końcu powinna znaleźć się czekolada.
  4. Przykryj foremkę i wstaw ją do lodówki na kilka godzin lub na noc. Gdy deser zastygnie, krój go w kromki.

Radiokaka możesz udekorować z wierzchu polewą z białej czekolady i wiórkami kokosowymi lub posiekanymi orzechami.