Kycioki są pulchne jak leniwe, a jednocześnie miękkie i delikatne jak kopytka. Nie trzeba do nich zagniatać twardego ciasta ani pilnować skomplikowanych proporcji. Najbardziej przekonuje mnie jednak ich konsystencja. Dobrze przygotowane nie są zbite ani gumowate, a każdy kęs dosłownie rozpływa się w ustach. Z chrupiącymi skwarkami smakują jeszcze lepiej. 

Kycioki prosto z Małopolski

Kycioki to tradycyjne kluski ziemniaczane z Małopolski, a dokładniej z okolic Niedźwiedzia, miejscowości położonej u podnóża Gorców. Tamtejsze gospodynie od pokoleń potrafiły przygotować sycący obiad z produktów, które miały pod ręką. Ziemniaki, jajko i odrobina soli wystarczały, żeby nakarmić całą rodzinę. Przepis na kycioki do dziś jest znany w gminie Niedźwiedź, gdzie stanowi część lokalnej tradycji kulinarnej. 

Ciekawa jest również sama nazwa tych klusek. Kycioki bywają nazywane kluskami kudłatymi, a ich nazwa może pochodzić od podobieństwa do wierzbowych bazi. W gwarze orawskiej bazie określa się mianem „kycicek” lub „kycek”.

Kycioki przypominają nieco kopytka, leniwe albo kluski śląskie, ale mają swoją specyfikę. Przygotowuje się je z surowych i gotowanych ziemniaków, a zamiast dosypywać mąkę, wykorzystuje się krochmal odzyskany z ziemniaczanego soku.

Przepis na małopolski kycioki

Składniki:

  • 1 kg surowych ziemniaków
  • 200 g ugotowanych, wystudzonych ziemniaków
  • 1 jajko
  • cały krochmal odzyskany z wody po odciśnięciu surowych ziemniaków
  • około 1/2 łyżeczki soli do masy oraz 1 łyżeczka do gotowania
  • 100 g boczku lub słoniny na skwarki albo około 500 ml mleka do podania

Sposób przygotowania:

  1. Obierz kilogram surowych ziemniaków, umyj je i zetrzyj na tarce o drobnych oczkach. Powinna powstać wilgotna, dość jednolita masa.
  2. Przełóż starte ziemniaki na czystą lnianą ściereczkę. Zbierz jej brzegi, skręć materiał i bardzo dokładnie odciśnij płyn do miski. Im mniej wody zostanie w ziemniakach, tym łatwiej będzie uformować kluski.
  3. Odstaw miskę z odciśniętym płynem na około 10-15 minut. W tym czasie na dnie osiądzie biały krochmal. Ostrożnie zlej wodę znad osadu, a skrobię pozostaw w misce.
  4. Ugotowane wcześniej ziemniaki przepuść przez maszynkę do mielenia albo przeciśnij przez praskę. Nie zostawiaj większych grudek, ponieważ masa powinna być możliwie jednolita.
  5. Do miski przełóż odciśnięte surowe ziemniaki i ziemniaki ugotowane. Dodaj zachowany krochmal, jajko oraz sól. Dokładnie wymieszaj wszystko dłonią, aż składniki się połączą. Masa powinna być zwarta i nadawać się do formowania.
  6. Zwilż lekko dłonie wodą. Nabieraj niewielkie porcje ciasta i tocz z nich podłużne niewielkie kluski. Staraj się, żeby wszystkie miały podobną wielkość.
  7. W dużym garnku zagotuj wodę i dodaj sól. Zmniejsz moc palnika, aby woda wrzała spokojnie. Ostrożnie wkładaj kluski partiami, nie przepełniając garnka.
  8. Gotuj kycioki przez około 15 minut na małym ogniu. Delikatnie porusz je łyżką po włożeniu do garnka, żeby nie przywarły do dna. Czas dostosuj do wielkości kulek. Przed wyjęciem wszystkich przekrój jedną i sprawdź, czy w środku nie ma surowej masy.
  9. W czasie gotowania pokrój boczek lub słoninę w drobną kostkę. Wrzuć na patelnię i wytapiaj na niewielkim ogniu, aż powstaną rumiane skwarki. Jeśli wybierasz wersję mleczną, podgrzej mleko w rondelku niemal do wrzenia.
  10. Gotowe kycioki wyjmij łyżką cedzakową. Podawaj od razu, polane tłuszczem ze skwarkami albo zalane gorącym mlekiem.

Kycioki ze skwarkami albo gorącym mlekiem

Najbardziej swojsko smakują ze skwarkami z boczku lub słoniny. Wytopiony tłuszcz otula miękkie kluski, a chrupiące kawałeczki mięsa przyjemnie kontrastują z ich delikatną konsystencją. Do takiego obiadu możesz podać kiszoną kapustę albo prostą surówkę z ogórków kiszonych.

Ciekawą alternatywą są kycioki z gorącym mlekiem. To połączenie może wydawać się nietypowe, zwłaszcza jeśli zwykle jadasz ziemniaczane kluski wyłącznie z mięsem i sosem. Warto jednak spróbować chociaż małej porcji. Gorące mleko nadaje daniu łagodniejszy charakter i dobrze pasuje do miękkich, świeżo ugotowanych klusek.