W warzywniakach i na targowiskach coraz częściej można znaleźć warzywa, które jeszcze kilka lat temu były prawdziwą rzadkością. Jednym z nich jest endywia kędzierzawa. Choć wiele osób z powodu wyglądu bierze ją za odmianę sałaty, w rzeczywistości to zupełnie inna roślina, która ma własny charakterystyczny smak i wiele kulinarnych zastosowań. Warto wiedzieć, czym się wyróżnia i dlaczego od wieków cenią ją Francuzi, Włosi oraz Niemcy.

Endywia kędzierzawa – co to jest?

Endywia kędzierzawa (łac. Cichorium endivia var. crispa) należy do rodziny astrowatych i jest blisko spokrewniona z cykorią. Jej ojczyzną są rejony Morza Śródziemnego oraz Azji Zachodniej. Warzywo było znane już w starożytnym Rzymie, natomiast w Europie uprawia się je od XVI wieku.

Najbardziej charakterystyczną cechą endywii są mocno postrzępione, dekoracyjne liście tworzące gęstą rozetę. W zależności od odmiany mają one barwę od jasnożółtozielonej aż po intensywnie zieloną. Roślina szybko rośnie i w krótkim czasie tworzy okazałą rozetę ważącą nawet 300-400 g.

Na pierwszy rzut oka rzeczywiście przypomina sałatę, dlatego często można spotkać określenie „sałata endywia”. To jednak potoczna nazwa. Pod względem botanicznym są to dwa różne gatunki.

Fot. Getty/iStock, Toni Jardon

Jak smakuje endywia kędzierzawa?

To właśnie smak sprawia, że endywia wyróżnia się spośród innych zielonych warzyw. Jej liście są kruche i soczyste, ale wyczujesz w nich delikatną goryczkę, charakterystyczną dla roślin spokrewnionych z cykorią.

Za ten smak odpowiadają między innymi inulina oraz substancja gorzka zwana intybiną. Dzięki nim endywia nie jest mdła, lecz świetnie przełamuje tłuste lub wyraziste dodatki. Jednocześnie goryczka jest znacznie łagodniejsza niż w klasycznej cykorii, dlatego nawet osoby, które nie przepadają za gorzkimi warzywami, często szybko się do niej przekonują.

Najlepiej komponuje się z:

  • orzechami włoskimi lub laskowymi
  • serami pleśniowymi i długo dojrzewającymi
  • jajkami
  • anchois
  • oliwą z oliwek
  • cytryną
  • świeżymi ziołami

Nie bez powodu endywia kędzierzawa od lat jest obecna w kuchni francuskiej, włoskiej czy niemieckiej. 

Kiedy trwa sezon na endywię?

Choć dziś można ją kupić niemal przez cały rok, najlepszy smak endywia kędzierzawa osiąga od późnego lata do jesieni. Główny sezon przypada zwykle od sierpnia do listopada.

W chłodniejszych miesiącach jej liście stają się delikatniejsze w smaku, a ich goryczka nieco łagodnieje. Właśnie dlatego jesienią szczególnie chętnie sięgają po nią mieszkańcy Francji, Włoch czy Niemiec.

Jeśli uprawiasz warzywa ww własnym ogrodzie, endywia również będzie dobrym wyborem. Jest stosunkowo łatwa w uprawie i szybko tworzy dużą rozetę ozdobnych liści.

Co można przygotować z endywii?

Najczęściej endywia trafia na stół na surowo. Doskonale zastępuje klasyczną sałatę, ale nadaje potrawom znacznie ciekawszy charakter.

We Francji bardzo popularne są sałatki z dodatkiem anchois, jajek oraz musztardowego winegretu. To prosta kompozycja, która doskonale podkreśla lekko gorzkawy smak liści.

W kuchni włoskiej, gdzie królują sezonowe warzywa i świeże zioła, przygotowuje się lekką sałatkę z endywią i bobem. Wystarczy ugotować bób przez ok. 10 minut, ostudzić go i obrać ze skórki. Następnie wymieszać z garścią liści endywii kędzierzawej, posiekaną bazylią, szczypiorkiem oraz natką pietruszki. Całość skropić oliwą z oliwek i octem winnym, doprawić solą oraz pieprzem. Taka sałatka świetnie sprawdzi się jako lekki obiad lub dodatek do grillowanych mięs oraz ryb.

W Niemczech endywia często pojawia się także jako dodatek do pieczonych ziemniaków, wędlin oraz serów, stanowiąc orzeźwiający element bardziej sycących posiłków.