Podgrzybek zajączek to grzyb, który wielu starszych grzybiarzy pamięta jeszcze z dawnych wypraw do lasu. Choć dziś znacznie częściej mówi się o borowikach czy kurkach, zajączek wciąż pozostaje jednym z najbardziej lubianych grzybów w polskich lasach. Jeśli trafisz na odpowiednie miejsce, zbierzesz naprawdę sporo okazów. Warto więc dobrze poznać ten gatunek i wiedzieć, gdzie go szukać.

Podgrzybek zajączek - niepozorny leśny skarb

Podgrzybek zajączek to grzyb należący do rodziny borowikowatych. Jego łacińska nazwa to Xerocomus subtomentosus, ale w różnych regionach Polski można usłyszeć także określenia „zajączek”, „suchogrzybek” albo po prostu „mały podgrzybek”. Sama nazwa „zajączek” prawdopodobnie wzięła się od miękkiego, matowego kapelusza przypominającego futro zająca. Starsi grzybiarze często mówią też, że pojawia się wcześnie i „wyskakuje z lasu jak zając”, więc to również wpłynęło na jego nazwę wśród grzybiarzy. Tak czy siak - to jeden z najbardziej rozpoznawalnych podgrzybków w Polsce.

Ma kapelusz o średnicy zwykle od 4 do 12 centymetrów, najczęściej w kolorze żółtobrązowym. Powierzchnia kapelusza jest sucha, matowa i delikatnie aksamitna w dotyku. Rurki pod kapeluszem mają kolor żółty lub oliwkowy. Po uciśnięciu mogą lekko sinieć, ale nie tak mocno jak u innych podgrzybków. Trzon jest smukły, żółtawy albo jasnobrązowy i zwykle bez siateczki.

Zajączka można pomylić z podgrzybkiem brunatnym albo z borowikiem pieprzowym. Ten drugi ma jednak bardziej czerwonawe rurki i bardzo ostry smak. Początkujący grzybiarze czasem obawiają się także goryczaka żółciowego, ale ten ma wyraźną ciemną siateczkę na trzonie i bardzo gorzki smak. Dobra wiadomość jest taka, że podgrzybek zajączek nie ma groźnie trujących sobowtórów, co sprawia, że jest dość bezpiecznym grzybem dla mniej doświadczonych zbieraczy.

Kiedy i gdzie rośnie podgrzybek zajączek? 

Podgrzybek zajączek rośnie praktycznie w całej Polsce. Najczęściej można spotkać go w lasach iglastych i mieszanych, szczególnie pod sosnami, świerkami i dębami. Bardzo lubi piaszczyste podłoże oraz miejsca dobrze nasłonecznione. Często pojawia się przy leśnych drogach, na skrajach lasów i w młodnikach. Jeśli lato jest wilgotne i ciepłe, potrafi wyrastać całymi grupami.

Pierwsze zajączki znajdziesz już w czerwcu, ale największy wysyp przypada zwykle od lipca do września. W cieplejszych regionach Polski można je zbierać nawet do października.Najlepiej zbieraj młode i jędrne egzemplarze, ponieważ starsze zajączki często robią się miękkie i bywają robaczywe. Jeśli kapelusz jest mocno nasiąknięty wodą albo trzon wygląda na gąbczasty, lepiej zostawcie taki okaz w lesie. Podgrzybka zajączka można delikatnie wykręcać albo ścinać nożykiem tuż przy ziemi. Najważniejsze jest to, żeby nie niszczyć grzybni.

Jak przyrządzić podgrzybka zajączka?

Podgrzybek zajączek świetnie nadaje się do smażenia na maśle z cebulą. Można też dodawać go do sosów, zup grzybowych i farszu do pierogów. Wielu grzybiarzy suszy zajączki na zimę., bo po wysuszeniu nabierają intensywniejszego aromatu i doskonale sprawdzają się w bigosie albo w świątecznych potrawach. Warto więc wybrać się na zbioru z początkiem czerwca i zabrać ze sobą duży kosz, bo trafiając na jednego podgrzybka zajączka, można tuż obok znaleźć całą zgraję takich przysmaków. 

Porady zawarte w powyższym artykule to jedynie sugestia i nie zastępują profesjonalnej oceny. Jeśli nie jesteś w pełni pewny/pewna, że zebrane grzyby są jadalne, lepiej zrezygnuj z ich spożycia. Pamiętaj, że w razie wątpliwości należy skonsultować się z doświadczonym grzyboznawcą - w stacjach sanitarno-epidemiologicznych pełnią dyżury specjaliści, którzy bezpłatnie ocenią, czy dany grzyb jest jadalny.