Makowiec zawsze był w naszej rodzinie sprawą honorową. Ciotka Basia robiła go z dużą ilością rodzynek, ciotka Krysia dodawała więcej orzechów, a trzecia uważała, że prawdziwy makowiec powinien mieć tyle nadzienia, żeby ciasto było ledwo widoczne. Każda pilnowała swojego przepisu i żadna nie zamierzała go zmieniać.

Wszystko zmieniło się, gdy pewnego roku przyniosłam na Wigilię makowiec z nieco inaczej przygotowanym nadzieniem. Ciotki najpierw poprosiły o dokładkę, potem o przepis. W kolejne święta usłyszałam, że nie będą już piekły swoich, skoro wszyscy i tak czekają na mój. A przecież nie zrobiłam niczego skomplikowanego. Wystarczyło kilka minut przy patelni - okazało się jednak, że mój trik na mak wymiata konkurencję.

Co zrobić, żeby masa makowa była aromatyczna i nie wypływała z ciasta?

Przez lata przygotowywałam nadzienie do makowca tradycyjnie. Gotowałam mak, odcedzałam go, mieliłam i mieszałam z bakaliami, cukrem oraz miodem. Było smaczne, ale nie zawsze miało idealną konsystencję. Czasami wychodziło zbyt mokre, przez co ciasto wokół nadzienia robiło się ciężkie. Innym razem masa kruszyła się podczas krojenia.

W końcu zaczęłam stosować trik, który całkowicie zmienił mój świąteczny wypiek. Zamiast jedynie mieszać ugotowany mak z dodatkami, krótko podsmażam go na maśle.

Na patelnię przekładam dokładnie odcedzony i zmielony mak. Dodaję masło, cukier, miód oraz bakalie. Całość podgrzewam na bardzo małym ogniu przez około 5-8 minut, regularnie mieszając.

Dzięki temu składniki lepiej się łączą, a nadmiar wody stopniowo odparowuje. Masło nadaje nadzieniu delikatniejszy smak, natomiast podgrzane bakalie i skórka pomarańczowa sprawiają, że masa pięknie pachnie.

Nie chodzi jednak o mocne smażenie ani przypiekanie maku. Nadzienie powinno być gęste, miękkie i łatwe do rozsmarowania. Jeśli zacznie przywierać do dna, zmniejsz ogień lub zdejmij patelnię z palnika.

Pamiętaj też, że podsmażanie nie zastąpi dokładnego odsączenia maku. Jeśli pozostawisz w nim dużo wody, masa nadal może być zbyt rzadka.

Po podgrzaniu koniecznie ją wystudź. Dopiero do zimnego nadzienia dodaj ubite białka, które pomagają nadać mu lżejszą strukturę i ograniczają kruszenie podczas krojenia.

Kiedy ciotka Basia dowiedziała się, że cały sekret tkwi w krótkim podgrzaniu maku na maśle, nie mogła uwierzyć. Przez lata szukała idealnych proporcji bakalii, a okazało się, że równie ważny jest sam sposób przygotowania nadzienia.

Jak zrobić świąteczny makowiec zawijany? Przepis krok po kroku

Ten makowiec nie ma sobie równych - przygotowuję go na klasycznym cieście drożdżowym. Jest miękkie, delikatne i nie wymaga robienia osobnego rozczynu. Z podanych składników wychodzi jedna długa rolada o długości około 50 cm lub dwa krótsze makowce.

Składniki na ciasto drożdżowe:

  • 500 g mąki pszennej,
  • 100 g masła,
  • 100 g cukru,
  • 2 żółtka,
  • minimum 140 ml mleka,
  • 40 g świeżych drożdży lub 12 g suchych.

Składniki na masę makową:

  • 230 g suchego maku niebieskiego lub 160 g suchego maku mielonego,
  • 25 g rodzynek,
  • 25 g suszonej żurawiny,
  • 25 g suszonych moreli,
  • 30 g orzechów włoskich lub pekan,
  • 45 g kandyzowanej skórki pomarańczowej,
  • 40 g miodu,
  • 45 g cukru,
  • 10 g masła,
  • 3 białka.

Składniki na lukier:

  • 1 białko dużego jajka,
  • około 110 g cukru pudru,
  • kilka kropel soku z cytryny,
  • 1 łyżka suchego maku do dekoracji.

Sposób przygotowania:

  1. Przygotuj mleko z masłem. Do rondelka wlej 140 ml mleka, dodaj 100 g masła i 100 g cukru. Podgrzewaj na małym ogniu do rozpuszczenia składników. Odstaw do przestudzenia, aż mieszanka osiągnie około 35-40°C.
  2. Wyrób ciasto drożdżowe. Do miski włóż żółtka i drożdże. Wlej letnie mleko z masłem, wsyp przesianą mąkę i wyrabiaj przez 5-8 minut. Ciasto powinno być miękkie, gładkie i elastyczne. Jeśli jest zbyt zwarte, dodaj odrobinę letniego mleka.
  3. Odstaw ciasto do wyrośnięcia. Uformuj kulę, przykryj miskę ściereczką i pozostaw w ciepłym miejscu na około 1,5 godziny. Ciasto powinno wyraźnie zwiększyć objętość.
  4. Przygotuj mak. Jeśli używasz całych ziaren, zalej 230 g maku około 350 ml wody, zagotuj i gotuj na małym ogniu przez 5 minut. Dokładnie odcedź, odstaw na 20 minut i zmiel raz lub dwa razy. Mak mielony wystarczy zalać wrzątkiem do przykrycia, wystudzić i mocno odcisnąć przez gazę.
  5. Podsmaż masę makową. Na szerokiej patelni rozpuść 10 g masła. Dodaj odcedzony mak, cukier, miód, rodzynki, żurawinę, posiekane morele, orzechy i skórkę pomarańczową. Podgrzewaj przez około 5-8 minut na małym ogniu, często mieszając. Masa powinna zgęstnieć, ale nie może się przypalić.
  6. Dodaj pianę z białek. Całkowicie wystudź podsmażony mak. Trzy białka ubij na sztywną, gładką pianę i delikatnie wmieszaj ją do zimnej masy.
  7. Rozwałkuj i nadziej ciasto. Wyrośnięte ciasto krótko zagnieć, następnie rozwałkuj na prostokąt o grubości około 1-1,5 cm. Rozprowadź masę makową, pozostawiając przy brzegach 1,5-2 cm wolnego miejsca.
  8. Zawiń makowiec. Zwiń ciasto w równy rulon i ułóż łączeniem do dołu. Owiń dwukrotnie papierem do pieczenia, pozostawiając około 1 cm luzu, żeby rolada mogła urosnąć.
  9. Upiecz ciasto. Nagrzej piekarnik do 180°C z termoobiegiem lub 190°C z grzaniem góra-dół. Piecz makowiec przez około 40 minut. Następnie uchyl drzwiczki piekarnika i pozostaw ciasto w środku jeszcze przez 15 minut. Wyjmij i całkowicie wystudź na kratce.
  10. Przygotuj lukier. Lekko spień białko, stopniowo dodawaj przesiany cukier puder i ucieraj do uzyskania gęstej, białej polewy. Dodaj kilka kropel soku z cytryny. Polej zimny makowiec lukrem i posyp suchym makiem. Jeśli obawiasz się używania surowego białka, wybierz białko pasteryzowane lub przygotuj lukier z cukru pudru i soku z cytryny.
  11. Możesz też wykorzystać około 600 g dobrej gotowej masy makowej. Jeśli jest wodnista, podgrzej ją na patelni, żeby odparować nadmiar płynu. Przed dodaniem piany z białek koniecznie ją wystudź.