Na polskich stołach świątecznych królują potrawy z kapustą, grzybami i mięsem. Czesi podchodzą do tego nieco inaczej. W niektórych regionach wykorzystują nawet suche bułki, które po połączeniu z odpowiednimi dodatkami nabierają zupełnie nowego charakteru. Ich świąteczny specjał jest miękki i wilgotny w środku, a na wierzchu przyjemnie przypieczony. Pachnie czosnkiem, majerankiem i leśnymi grzybami. Smakuje zarówno na ciepło, jak i po wystudzeniu, a przy tym pozwala wykorzystać pieczywo z poprzednich dni.

Tradycyjna czeska zapiekanka grzybowa

Houbovec to tradycyjna czeska zapiekanka grzybowa pochodząca z Karkonoszy i ich podnóża. Choć wywodzi się z dawnej, skromnej kuchni karkonoskiej, Czesi wcale o niej nie zapomnieli. W wielu domach na północy kraju nadal przygotowuje się ją na Boże Narodzenie, często według rodzinnych przepisów przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Dla mieszkańców regionu to nie tylko sposób na wykorzystanie czerstwego pieczywa, ale też ważny element świątecznej tradycji.

Podstawą zapiekanki są czerstwe bułki namoczone w mleku, jajka, grzyby i aromatyczne przyprawy. Całość zapieka się w piekarniku. Danie przypomina nieco polski pasztet grzybowy albo wytrawną zapiekankę chlebową, choć ma bardziej miękką konsystencję.

Przepis na czeską zapiekankę z bułek i grzybów

Składniki:

  • 6 czerstwych bułek lub rogalików pszennych
  • 300 ml mleka
  • 3 jajka
  • 2 duże garście suszonych grzybów leśnych
  • 1 duża cebula
  • 1 łyżka smalcu
  • 2 ząbki czosnku
  • 1 czubata łyżka kaszy manny
  • 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
  • 1/2 łyżeczki rozgniecionego kminku
  • 1 łyżeczka suszonego majeranku
  • sól i pieprz do smaku
  • 1 łyżka masła do wysmarowania formy
  • 2 łyżki bułki tartej do oprószenia formy

Sposób przygotowania:

  1. Suszone grzyby zalej zimną wodą i odstaw na godzinę. Następnie odciśnij je i pokrój na mniejsze kawałki.
  2. Obierz cebulę i drobno posiekaj. Na patelni rozgrzej smalec, dodaj cebulę oraz grzyby. Dopraw szczyptą soli i kminkiem. Duś około 15 minut, aż grzyby zmiękną. Odstaw do przestudzenia.
  3. Czerstwe bułki pokrój w drobną kostkę. Przełóż do dużej miski, zalej mlekiem i pozostaw na około 10 minut. Pieczywo powinno zmięknąć i utworzyć gęstą masę.
  4. Roztrzep jajka widelcem. Dodaj je do namoczonych bułek razem z grzybami i cebulą.
  5. Przeciśnij czosnek przez praskę. Dodaj go do masy wraz z kaszą manną, natką pietruszki, majerankiem, solą i pieprzem. Wszystko dokładnie wymieszaj.
  6. Niewielką formę do zapiekania posmaruj masłem i obsyp bułką tartą. Przełóż do niej masę grzybową i wyrównaj powierzchnię.
  7. Rozgrzej piekarnik do 180 stopni Celsjusza, grzanie góra-dół. Wstaw zapiekankę na środkowy poziom i piecz przez 35-45 minut, aż wierzch się zarumieni, a środek zetnie.
  8. Wyjmij gotowego hubníka i odstaw na około 10 minut. Następnie pokrój na porcje i podawaj na ciepło.

Jakie bułki najlepiej nadają się do czeskiej zapiekanki?

Najlepiej sprawdzą się zwykłe pszenne bułki lub rogaliki bez słodkich dodatków. Wybierz pieczywo mające przynajmniej 1-2 dni. Powinno być suche, ale bez śladów pleśni.

Nie sięgaj po świeże, bardzo miękkie bułki. Po namoczeniu mogą stworzyć zbyt kleistą masę. Jeżeli pieczywo jest wyjątkowo twarde, pozwól mu nasiąkać mlekiem nieco dłużej. Zanim dodasz jajka, sprawdź konsystencję. Masa powinna być wilgotna i gęsta, ale nie wodnista.

Z czym podawać krkonošský hubník na święta?

Tradycyjny hubovec możesz podać jako samodzielne danie wigilijne albo ciepłą przekąskę podczas świątecznego spotkania. Najlepiej pokrój go na kwadratowe porcje, podobnie jak pasztet.

Do zapiekanki pasują ogórki kiszone, marynowane buraczki lub prosta surówka z kwaśnym dressingiem. Ich smak dobrze przełamie delikatność namoczonego pieczywa.

Jeżeli zostanie ci kilka kawałków, przechowuj je w lodówce w zamkniętym pojemniku. Następnego dnia podgrzej zapiekankę na patelni z odrobiną masła. Spód lekko się zarumieni, a danie zyska przyjemnie chrupiącą warstwę.