Piękny Jaś zasługuje na zdecydowanie więcej miejsca w książkach kucharskich. W letniej wersji, świeżą i jeszcze zieloną (nie suszoną), gotowano ją i podawano z mocno zrumienioną cebulką. W wielu uboższych gospodarstwach, gdzie nie jedzono zbyt dużo mięsa, fasola w różnych wersjach była jego sycącym zamiennikiem. Na bazie takiej fasoli w woj. podkarpackim robi się od czasów PRL nawet torty na słodko, przekładane marmoladą i oblewane lukrem. W wersji zakliczyńskiej, zrobisz z niej pyszny, tradycyjny obiad.

Jeszcze więcej przepisów inspirowanych kuchnią regionalną i innych pomysłów na proste, a smaczne obiady czeka na ciebie na kanale messenger MojeGotowanie.pl. Dania i ciekawostki serwuje tam Marta, wydawczyni Mojego Gotowania. Niedawno pojawiły się tam kotlety mielone Tomka Strzelczyka z wiosenną „wkładką”. Jeśli lubisz mięsne, ale niebanalne kotlety, to propozycja dla ciebie. Koniecznie wypróbuj też zakliczyńskie kotlety fasolowe z przepisu poniżej. 

Czym wyróżnia się fasola Piękny Jaś?

Bardzo dobrą fasolę tej odmiany kupisz w 2 wersjach: znad Dunajca i wrzawskiej. Obie łączy wielkość (po namoczeniu robi się naprawdę spora) i brak irytującego mączystego posmaku. Taka fasola ma też cieńszą skórkę niż inne odmiany, dzięki czemu szybciej się gotuje. Niektórzy lokalni znawcy tej fasoli (w tym pani Janina Molek), radzą nawet, by jej nie namaczać, tylko gotować bez namaczania, co 20 minut dodając do niej nieco zimnej wody na zastępstwo dla tej, która odparowała - i tak przez 2 godziny. Ziarna po takim gotowaniu są słodkawe i mają ładny zapach. 

Piękny Jaś z Doliny Dunajca w 2011 roku zyskał nawet Chronioną Nazwę Pochodzenia. Oznacza to, że jej jakość, renoma i wyróżniające ją cechy są ściśle związana z miejscem, w którym jest uprawiana. Takim oznaczeniem może się pochwalić jedynie Piękny Jaś uprawiany na terenie 11 gmin w Małopolsce, w powiecie nowosądeckim, tarnowskim, dąbrowskim i brzeskim. 

Kotlety fasolowe z Zakliczyna

Piękny Jaś świetnie nadaje się na kotlety fasolowe. Takich kotletów można spróbować głównie podczas regionalnych festiwali i festynów kulinarnych, choć są bardzo łatwe do przygotowania, a składniki powszechnie dostępne. Najwięcej czasu i wysiłku wymaga przygotowanie fasoli, reszta to pestka. Fasola z puszki nie zastąpi w tym przypadku suszonej - nie umywa się do niej smakiem i konsystencją, która też jest dla kotletów ważna.

Po usmażeniu wyglądają jak klasyczne mielone, ale smak po 1. kęsie mówi wszystko. Oprócz soli i pieprzu (w podstawowej, tradycyjnej wersji) możesz doprawić je też np. cząbrem, majerankiem, mielonym kminkiem, tymiankiem, ziołami prowansalskimi czy rozmarynem i czosnkiem granulowanym - przyprawami, które doskonale zgrywają się z fasolą.

AdobeStock Arkadiusz Fajer

Przepis na zakliczyńskie kotlety z fasoli Piękny Jaś

Składniki:

  • 400 g fasoli Piękny Jaś
  • 2-3 łyżki bułki tartej (plus zapas do panierowania)
  • 80 g masła
  • 50 g cebuli
  • 2 jajka
  • tłuszcz (np. masło, smalec lub olej) do smażenia
  • pieprz i sól do smaku

Sposób przygotowania: 

  1. Fasolę wymocz przez 8 godzin, kolejnego dnia przepłucz, zalej świeżą wodą i ugotuj do miękkości. Odparuj do sucha (jak ziemniaki) - przestudź.
  2. Zmiel przez maszynkę na drobnych oczkach. 
  3. Pokrój cebulę w kostkę, przesmaż na maśle na złoto. 
  4. Wbij do wystudzonej fasoli jajka, dodaj cebulę razem z masłem i 2-3 łyżki bułki tartej. 
  5. Wymieszaj - dokładnie wyrób i dopraw do smaku.
  6. Formuj niewielkie owalne kotlety, obtocz w bułce tartej. 
  7. Smaż na dobrze rozgrzanym tłuszczu na rumiano z obu stron.