Jeśli pójdziesz do lasu już pod koniec zimy albo na samym początku wiosny, możesz natknąć się na prawdziwe leśne cudo. Mowa o czarce szkarłatnej, grzybie, który wygląda jak małe czerwone miseczki porozrzucane na wilgotnej ściółce. Wielu spacerowiczy przechodzi obok niej obojętnie, bo nie każdy wie, że jest jadalna. A szkoda, bo młode owocniki można wykorzystać w kuchni.

Czarka szkarłatna – jeden z najsmaczniejszych wiosennych grzybów

Czarka szkarłatna (Sarcoscypha coccinea) to grzyb z rodziny czarkowatych. Spotkasz ją także pod nazwami czarka austriacka lub po prostu czarka.

Grzybiarze często mówią o niej „leśne kieliszki” albo „czerwone miseczki”. Nazwa „czarka” nawiązuje właśnie do charakterystycznego kształtu przypominającego małą czarkę lub pucharek. Z kolei określenie „szkarłatna” odnosi się do intensywnego, czerwonego koloru wnętrza owocnika.

To jeden z pierwszych grzybów pojawiających się po zimie, dlatego dla wielu osób jest symbolem nadchodzącej wiosny w lesie.

Jak wygląda czarka szkarłatna?

Czarka szkarłatna ma bardzo charakterystyczny wygląd, dzięki czemu trudno pomylić ją z innymi grzybami. Owocnik ma formę niewielkiej miseczki lub pucharka o średnicy zwykle od 2 do 5 cm. Wnętrze jest gładkie i intensywnie czerwone lub szkarłatne. Zewnętrzna część jest znacznie jaśniejsza – biaława lub lekko różowawa i często delikatnie owłosiona.

Młode owocniki mają bardziej zamknięty, pucharkowaty kształt. Z czasem rozchylają się i przypominają płaską miseczkę.

Trzon jest bardzo krótki albo niemal niewidoczny, dlatego grzyb wygląda tak, jakby wyrastał bezpośrednio z drewna lub ściółki.

Czarkę szkarłatną można pomylić z czarką austriacką (Sarcoscypha austriaca), ale dla grzybiarzy hobbystów nie ma to większego znaczenia: oba gatunki są jadalne i bardzo podobne. W Polsce praktycznie nie występują inne grzyby o tak charakterystycznym wyglądzie.

Adobe Stock, Alexandra

Czy czarka szkarłatna jest jadalna?

Czarka szkarłatna jest grzybem jadalnym. Nie należy jednak do grzybów o bardzo intensywnym smaku, jest raczej delikatna i lekko chrupiąca. Wiele osób porównuje ją smakiem do rzodkiewki.

Młode owocniki można jeść nawet na surowo, choć wiele osób woli je wcześniej krótko sparzyć lub podsmażyć. Najczęściej wykorzystuje się je jako dodatek do sałatek i surówek. Kilka sztuk takiego ciekawego grzyba w zwykłej surówce potrafi odmienić całe danie i nadać mu klasy i charakteru.

Nie ma potrzeby długiego gotowania czarek, wystarczy krótkie przygotowanie albo oczyszczenie i zjedzenie na surowo. Warto wybierać młode i średnie owocniki, a wystrzegać się tych starszych.

Czarki rosną często w małych grupach na kawałkach drewna ukrytych pod liśćmi. Dlatego gdy zobaczysz jedną, rozejrzyj się dokładniej, bardzo możliwe, że obok rośnie ich więcej.

Najlepiej delikatnie je odciąć nożykiem lub lekko podważyć. Ponieważ wyrastają z drewna, często łatwo odchodzą od podłoża.

Jak przyrządzić czarkę szkarłatną?

Najprostszy sposób to wykorzystanie czarek w świeżych surówkach i sałatkach.

Weź młode owocniki, dokładnie je opłucz i oczyść z resztek ziemi. Następnie pokrój je w paski albo zostaw w całości, małe miseczki bardzo ładnie wyglądają w potrawach.

Możesz dodać je na przykład do:

  • sałatki z rukoli i pomidorów
  • surówki z ogórka i rzodkiewki
  • wiosennej sałatki z jajkiem
  • kanapek i przystawek

Niektórzy grzybiarze lekko podsmażają czarki na maśle z czosnkiem, wtedy stają się delikatniejsze i bardziej aromatyczne.

Porady zawarte w powyższym artykule to jedynie sugestia i nie zastępują profesjonalnej oceny. Jeśli nie jesteś w pełni pewny/pewna, że zebrane grzyby są jadalne, lepiej zrezygnuj z ich spożycia. Pamiętaj, że w razie wątpliwości należy skonsultować się z doświadczonym grzyboznawcą - w stacjach sanitarno-epidemiologicznych pełnią dyżury specjaliści, którzy bezpłatnie ocenią, czy dany grzyb jest jadalny.